Từ chấm điểm tín dụng đến nền tảng fintech tích hợp

Tala được thành lập năm 2011 bởi CEO Shivani Siroya. Với ý tưởng ban đầu của CEO nhằm “phủ sóng” tín dụng trong bối cảnh hàng tỷ người trên thế giới vẫn nằm ngoài hệ thống tín dụng chính thức dù đã có tài khoản ngân hàng.

Ứng dụng ban đầu của Tala nhắm tới các thị trường “underbanked”, nơi dữ liệu tài chính truyền thống khan hiếm nhưng tỷ lệ sử dụng điện thoại thông minh tăng nhanh. Trong giai đoạn đầu, doanh nghiệp thử nghiệm mô hình tại Kenya và một số quốc gia châu Phi, cung cấp các khoản tín dụng vi mô dựa trên dữ liệu hành vi người dùng.

Khác với phương thức đánh giá tín dụng truyền thống vốn dựa trên thu nhập, tài sản bảo đảm hay lịch sử vay vốn, hệ thống của Tala phân tích dữ liệu phát sinh từ quá trình sử dụng smartphone trong đời sống hằng ngày để xác định mức độ tín nhiệm của người vay.

Tuy nhiên, tại thời điểm đó, nhiều ngân hàng và tổ chức tài chính ở các thị trường mới nổi chưa sẵn sàng tiếp nhận mô hình đánh giá rủi ro dựa trên dữ liệu phi truyền thống.

Trong bối cảnh đó, Tala phải lựa chọn trực tiếp tham gia hoạt động cho vay nhằm tự kiểm chứng hiệu quả công nghệ của mình. Từ một công cụ chấm điểm tín dụng, Tala dần chuyển mình thành nền tảng fintech tích hợp, vừa phát triển thuật toán đánh giá rủi ro, vừa cung cấp các khoản vay tiêu dùng nhỏ với hạn mức từ 10 đến 500 USD, giải ngân trực tiếp vào ví điện tử của người dùng.

Mô hình này cho phép doanh nghiệp kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị, từ thu thập dữ liệu, ra quyết định tín dụng đến quản lý khoản vay.

Sau hơn một thập kỷ hoạt động, Tala cho biết họ hiện phục vụ trên 10 triệu khách hàng tại ba châu lục, với tổng giá trị tín dụng giải ngân khoảng 6 tỷ USD và tỷ lệ hoàn trả đạt xấp xỉ 92%.

Không chỉ nổi bật về công nghệ, Tala còn được biết đến với tốc độ xử lý khoản vay. Trong khi thời gian giải ngân trung bình của các nền tảng khác là khoảng 3 phút, các quyết định tín dụng từ nền tảng này được đưa ra trong vòng chưa đầy 2 giây.

Để đạt được điều này, doanh nghiệp đã phải đầu tư mạnh vào trí tuệ nhân tạo và tự động hóa, đồng thời liên tục điều chỉnh thuật toán nhằm hạn chế các thiên lệch có thể dẫn đến phân biệt đối xử trong đánh giá khách hàng.

Song song với mở rộng quy mô hoạt động, Tala cũng thu hút sự quan tâm của nhiều quỹ đầu tư lớn. Doanh nghiệp đã huy động hơn 500 triệu USD từ các nhà đầu tư như Google Ventures, PayPal Ventures, Notable Capital và IVP.

Trong quý I/2025, Tala đạt mốc doanh thu thường niên quy đổi khoảng 300 triệu USD, với tốc độ tăng trưởng kép bình quân 35% trong 3 năm gần đây.

Mở rộng thị trường với khoản đầu tư tại Việt Nam

Tala vốn theo đuổi chiến lược đa khu vực ngay từ giai đoạn đầu. Công ty hiện hoạt động tại các thị trường như Kenya, Philippines, Mexico, Mỹ,... và Việt Nam là thị trường thứ 8 mà Tala mở rộng hoạt động.

Việt Nam cũng là quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á mà startup fintech Mỹ này thiết lập hiện diện pháp lý trực tiếp với kế hoạch rót 5 triệu USD trong giai đoạn đầu để xây dựng hạ tầng công nghệ và nhân sự bản địa.

Khác với một số thị trường nơi Tala đóng vai trò là bên cho vay, tại Việt Nam, doanh nghiệp lựa chọn mô hình cung cấp dịch vụ công nghệ. Theo kế hoạch, trong giai đoạn đầu, toàn bộ hoạt động cho vay sẽ do ngân hàng đối tác CIMB thực hiện, trong khi Tala chịu trách nhiệm cung cấp nền tảng công nghệ, chấm điểm tín dụng và kết nối người vay với ngân hàng.

Các khoản vay đầu tiên dự kiến được giải ngân trong quý I/2026, với hạn mức tối đa 1.200 USD và kỳ hạn lên tới 61 ngày. CIMB cũng cam kết dành tổng hạn mức tín dụng khoảng 100 triệu USD trong ít nhất ba năm cho các khách hàng tiếp cận khoản vay thông qua ứng dụng Tala.

Việc lựa chọn hợp tác với ngân hàng thay vì trực tiếp cho vay được đánh giá là bước đi thận trọng, trong bối cảnh khung pháp lý đối với fintech tại Việt Nam vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.

Từ giữa năm 2025, Chính phủ đã triển khai khuôn khổ “sandbox” pháp lý nhằm thí điểm các giải pháp fintech trong lĩnh vực ngân hàng, bao gồm cho vay, chấm điểm tín dụng và chia sẻ dữ liệu thông qua giao diện lập trình ứng dụng mở.

Việt Nam có khoảng 200 công ty fintech, chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng và dịch vụ tài chính. Do đó, sự xuất hiện của một nền tảng fintech Mỹ với kinh nghiệm triển khai tại nhiều thị trường mới nổi có thể gia tăng áp lực cạnh tranh về công nghệ, dữ liệu và cách tiếp cận khách hàng trong phân khúc tín dụng tiêu dùng.

Tuy vậy, mô hình tín dụng số cũng đặt ra nhiều thách thức, từ bảo vệ dữ liệu cá nhân, minh bạch lãi suất đến quản lý rủi ro tín dụng ngắn hạn. Trong bối cảnh đó, việc Tala lựa chọn vai trò nhà cung cấp công nghệ, kết hợp với ngân hàng trong nước, có thể được xem là phép thử cho khả năng dung hòa giữa đổi mới fintech và yêu cầu quản lý thận trọng của cơ quan chức năng.

Về dài hạn, Tala cho biết sẽ tiếp tục mở rộng sang các thị trường mới, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo để cá nhân hóa sản phẩm tài chính và tìm kiếm các động lực tăng trưởng vượt ra ngoài lĩnh vực tín dụng truyền thống.

Với Việt Nam, bước đi ban đầu của startup fintech Mỹ này không chỉ phản ánh tiềm năng của thị trường tín dụng tiêu dùng, mà còn cho thấy sức hút ngày càng rõ nét của hệ sinh thái fintech trong nước đối với các doanh nghiệp công nghệ tài chính toàn cầu.