Dấu mốc kỷ nguyên phát triển mới

Theo PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc - nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng, Đại hội XIV đánh dấu bước trưởng thành mới của đất nước sau hơn 80 năm Đảng cầm quyền và 40 năm đổi mới. Đến thời điểm này, “thế và lực” của Việt Nam đã hội tụ đầy đủ cả trong nước và quốc tế, tạo nên nguồn lực và động lực mới để đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

Ông Phúc cho rằng, loạt nghị quyết chiến lược vừa được Bộ Chính trị ban hành (Nghị quyết 57, 59, 66, 68, 70, 71, 72, 79) chính là sự chuẩn bị bài bản, chủ động và toàn diện cho chặng đường phía trước. Điểm xuyên suốt của các nghị quyết này là đặt con người, người dân vào vị trí trung tâm, coi đó vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển.

Nhấn mạnh ý nghĩa của Đại hội XIV, PGS.TS Nguyễn Trọng Phúc cho rằng, kỷ nguyên mới đòi hỏi sự đổi mới mạnh mẽ về tư duy, trước hết là tư duy của đội ngũ lãnh đạo và các cơ quan lãnh đạo. Đó là tư duy chiến lược, tư duy “nhìn xa, nghĩ sâu và làm lớn”.

Ông Phúc dẫn lại tinh thần đổi mới của Đại hội VI, khi đổi mới bắt đầu từ đổi mới tư duy, lý luận và nhận thức đúng quy luật phát triển cũng như thực tiễn đất nước. Ngày nay, trong bối cảnh mới, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết. Theo đó, cán bộ lãnh đạo phải không ngừng đổi mới tư duy lý luận, nâng cao trình độ, tầm nhìn chiến lược và năng lực dự báo, để chủ động lãnh đạo, quản lý và thích ứng linh hoạt trước mọi biến động lịch sử. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, đội ngũ cán bộ cần không ngừng học hỏi, tiếp thu tri thức và xu hướng toàn cầu, thực sự trở thành những “chiến sĩ quốc tế” của thời đại.

Các nghị quyết chiến lược không chỉ mang ý nghĩa định hướng lâu dài mà còn tạo ra xung lực mới cho hành động trong thực tiễn. Khi tư duy lãnh đạo được đổi mới, con người được đặt ở vị trí trung tâm và cơ chế kiểm soát quyền lực ngày càng hoàn thiện, Việt Nam có thêm nền tảng vững chắc để bước vào kỷ nguyên phát triển nhanh, bền vững và tự tin hơn trên trường quốc tế.

Nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Dĩnh cho rằng, Đảng và Nhà nước đã từng bước hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực thông qua việc sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật, đặc biệt trong công tác tổ chức cán bộ. Việc bố trí một số chức danh lãnh đạo chủ chốt ở địa phương không phải là người địa phương được xem là giải pháp hiệu quả nhằm hạn chế chủ nghĩa thân hữu, đồng thời bảo đảm tính khách quan, minh bạch trong điều hành.

Bên cạnh đó, việc luân chuyển cán bộ ngày càng gắn chặt với kết quả và hiệu quả công việc, thay vì mang tính hình thức, đã tạo ra áp lực tích cực, buộc cán bộ phải nỗ lực, chứng minh năng lực bằng những thành quả cụ thể. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ và hiệu lực quản trị.

Thể chế kiến tạo cho kỷ nguyên mới

Ông Nguyễn Bích Lâm - nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho rằng, để mô hình tăng trưởng mới thực sự trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng dài hạn, thể chế kinh tế phải giữ vai trò quyết định. Trước hết, cần khẩn trương tháo gỡ, xóa bỏ những điểm nghẽn thể chế đang kìm hãm sự phát triển. Theo đó, các cấp có thẩm quyền cần sớm xử lý dứt điểm các bất cập, xây dựng thể chế bao trùm, công khai và minh bạch, tạo sự đồng thuận cao trong xã hội, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Đặc biệt, cần coi doanh nghiệp tư nhân là động lực chủ yếu, quan trọng nhất của nền kinh tế, đồng thời tạo môi trường kinh doanh bình đẳng cho mọi loại hình doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Bích Lâm cũng nhấn mạnh, sự cần thiết phải sớm xây dựng và triển khai Chiến lược quốc gia phát triển doanh nghiệp dân tộc, với những đột phá linh hoạt về thể chế, chính sách và nguồn vốn. Mục tiêu là tạo dựng, nuôi dưỡng và phát triển đội ngũ doanh nghiệp dân tộc vững mạnh, kết hợp hài hòa giữa sức mạnh nội lực, tự lực, tự cường với việc tận dụng hiệu quả các nguồn lực bên ngoài. Cùng với đó, cần có các chính sách đủ mạnh để tạo động lực và điều kiện cho khu vực kinh tế tư nhân tiếp cận, ứng dụng và đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo.

PGS.TS Trần Lê Hưng - Giảng viên Đại học Gustave Eiffel (Pháp) nhận định, dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV có nhiều điểm mới và đột phá, từ cách tiếp cận đến nội dung, tạo nên sự hứng khởi và thu hút sự tham gia đóng góp ý kiến của đông đảo các tầng lớp nhân dân.

Theo ông, sự hòa quyện giữa ý Đảng và lòng dân, sự đồng thuận trong tư tưởng và nhận thức chính là tiền đề quan trọng cho mọi sự phát triển, góp phần củng cố niềm tin, tăng cường đoàn kết xã hội và khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn mới. Khát vọng xây dựng một Việt Nam hùng cường, người dân có cuộc sống hạnh phúc, ổn định chính là sự tiếp nối và phát huy tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong bối cảnh mới.

Trong bối cảnh thế giới và khu vực đang đối mặt với nhiều biến động phức tạp, từ cạnh tranh chiến lược, chiến tranh thương mại đến các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống, yêu cầu đặt ra là Đảng phải có tầm nhìn chiến lược dài hạn, hiểu sâu sắc vấn đề và có khả năng thích ứng nhanh với thời cuộc. Dự thảo các văn kiện trình Đại hội XIV đã thể hiện rõ định hướng phát triển đất nước dựa trên nền tảng khoa học – công nghệ, lấy trí thức làm trọng tâm, coi phát triển tri thức là con đường bền vững để phát triển con người, nâng cao văn hóa và năng lực quốc gia. Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, những định hướng này đã tạo được sự đồng thuận, niềm tin và sự ủng hộ rộng rãi trong nhân dân.

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn cho rằng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV có vai trò và ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở ra một giai đoạn phát triển mới của đất nước giai đoạn phát triển dựa trên tri thức, trong đó khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia giữ vai trò động lực chủ đạo. Đối với giáo dục đại học, Đại hội XIV sẽ là kim chỉ nam cho sự phát triển đột phá, nhất là trong tư duy quản trị theo hướng “Nhà nước kiến tạo để phát triển”, phù hợp với tinh thần chỉ đạo “chuyển mạnh và thực chất tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển”.

Theo Giáo sư Lê Anh Tuấn, đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, phát triển lực lượng sản xuất mới gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội và công nghệ là trách nhiệm và mục tiêu trọng tâm của các cơ sở giáo dục đại học, đặc biệt là các trường đại học kỹ thuật, công nghệ. Các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội nêu trong Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XIV, như tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt từ 10% trở lên, đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) trên 55%, tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 35 - 40%, cho thấy đào tạo trình độ cao, phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo là một trong những nhiệm vụ đột phá quan trọng hàng đầu.