Nông sản Việt chuyển mình mạnh mẽ

Những năm gần đây, nông nghiệp Việt Nam có bước chuyển mình mạnh mẽ từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp. Nếu trước đây, mục tiêu chủ yếu là tăng sản lượng thì nay trọng tâm là nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và xây dựng thương hiệu.

Trên nền tảng tăng trưởng ổn định các năm trước và sự phục hồi mạnh mẽ trong năm 2025, xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt hơn 70 tỷ USD.

Việt Nam hiện là quốc gia sản xuất và xuất khẩu cà phê lớn nhất thế giới với sản lượng khoảng 1,8-2 triệu tấn mỗi năm. Không dừng lại ở xuất khẩu nguyên liệu thô, các doanh nghiệp chú trọng chế biến sâu, nâng cao giá trị sản phẩm.

Cùng với cà phê, ngành rau quả cũng ghi nhận sự bứt phá ấn tượng. Kim ngạch xuất khẩu rau quả trong tháng 1/2026 đạt hơn 644 triệu USD, tăng 72,9% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức tăng trưởng rất ấn tượng, tạo đà thuận lợi để toàn ngành hướng đến mục tiêu tăng trưởng hai con số và chinh phục mốc 10 tỷ USD trong năm nay.

Dù đạt nhiều thành tựu, thương hiệu nông sản Việt vẫn thiếu những mặt hàng nông sản chất lượng cao hơn ở phân khúc trung, cao cấp. Hoạt động marketing quốc tế và định vị trên không gian số còn hạn chế…

Tái cấu trúc để khẳng định vị thế

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trở thành xu hướng tất yếu. Việc tích hợp dữ liệu để dự báo thị trường, điều hành sản xuất, áp dụng nhật ký điện tử, phần mềm quản lý hợp tác xã hay nền tảng đặt mua giống, vật tư trực tuyến giúp nông dân tiếp cận công nghệ thuận tiện hơn. Xây dựng thương hiệu số, cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng, tối ưu chi phí marketing và tăng tỷ lệ chuyển đổi giúp doanh nghiệp Việt cạnh tranh ở phân khúc trung, cao cấp trong khu vực.

Để ngành nông sản Việt Nam bứt phá trong năm 2026, định vị thương hiệu cần được xem là giải pháp trọng tâm và mang tính chiến lược dài hạn.

Trước hết, cần chuyển mạnh từ tư duy “xuất khẩu số lượng” sang “xuất khẩu giá trị”, lấy chất lượng, tiêu chuẩn sản phẩm làm nền tảng. Mỗi nhóm hàng chủ lực như trái cây, gạo, cà phê, hạt điều… cần được xây dựng bộ nhận diện thương hiệu rõ ràng, gắn với tiêu chuẩn vùng trồng, chỉ dẫn địa lý và yếu tố bền vững.

Cùng với đó, các địa phương cần đầu tư bài bản vào truy xuất nguồn gốc số, minh bạch chuỗi cung ứng và chứng nhận quốc tế (GlobalGAP, hữu cơ, phát thải carbon thấp…).

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng thương hiệu riêng tại thị trường xuất khẩu thay vì phụ thuộc nhãn hàng của đối tác nhập khẩu. Hoạt động tiếp thị thị trường quốc tế, tham gia hội chợ chuyên ngành, kết nối hệ thống phân phối lớn, đẩy mạnh thương mại điện tử xuyên biên giới cũng cần được tăng tốc.

Khi thương hiệu được định vị rõ ràng, nông sản Việt sẽ tăng sản lượng, tăng giá bán, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu xuất khẩu toàn ngành…