Xung đột Trung Đông tác động gì đến ngành ngân hàng?
Những ngày gần đây, căng thẳng tại Trung Đông leo thang đã làm dấy lên lo ngại về những tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu. Với một nền kinh tế có độ mở lớn như Việt Nam, các biến động địa chính trị này được dự báo sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới nhiều ngành, trong đó có lĩnh vực ngân hàng.
Tại Hội nghị nhà đầu tư mới đây, trả lời câu hỏi của VietnamFinance, ông Trần Hoài Nam, Phó Tổng Giám đốc thường trực Ngân hàng TMCP Phát triển TP.HCM (HDBank) cho rằng, xung đột tại Trung Đông vẫn là một diễn biến rất mới. Vì vậy việc đưa ra đánh giá đầy đủ và chi tiết ở thời điểm hiện tại còn nhiều khó khăn. Tuy nhiên, ông cho biết, một số tác động ban đầu đã bắt đầu thể hiện rõ.
Theo ông Nam, căng thẳng địa chính trị có thể ảnh hưởng tới hoạt động của kinh tế toàn cầu và Việt Nam khó tránh khỏi tác động do đặc thù là nền kinh tế mở, phụ thuộc nhiều vào thương mại và dòng vốn quốc tế.
Bên cạnh đó là các yếu tố về chi phí gia tăng. Những hiệu ứng có thể thấy rõ ngay là giá xăng dầu, giá vật liệu, chi phí vận tải và giá vàng đều tăng cao. Ngoài ra, xung đột góp phần khiến lãi suất trong hệ thống ngân hàng Việt Nam có xu hướng giữ ở mức cao, ông Nam cho biết.
Trước đó, trong báo cáo chuyên đề đánh giá sự kiện xung đột Mỹ - Israel và Iran mới đây của VCBS, ông Trần Minh Hoàng, Giám đốc Nghiên cứu - Phân tích cũng nhận định chiến tranh kéo dài và giá dầu tăng cao có thể tác động mạnh lên lạm phát nói chung của các nền kinh tế lớn.
Theo đó, nhiều khả năng tác động tới chính sách tiền tệ theo hướng tạm ngừng nới lỏng, tạo ra áp lực về tỷ giá tiềm tàng đối với Việt Nam. Trong kịch bản xấu, mặt bằng lãi suất tại Việt Nam khó có thể giảm, ảnh hưởng tới chi phí vốn của các ngân hàng nội địa.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA cũng cho biết, cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran tạo ra những áp lực lớn, trực tiếp tác động đến khả năng điều hành chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).
Cụ thể, Việt Nam là quốc gia nhập khẩu các sản phẩm tinh chế từ dầu thô, do đó giá dầu tăng cao (đặc biệt nếu chạm mốc 90 USD/thùng hoặc hơn theo các kịch bản xung đột) sẽ tác động trực tiếp đến nhóm chỉ số giao thông trong CPI. Khi chi phí giao thông tăng, nó sẽ đẩy lạm phát mục tiêu lên cao, đe dọa mục tiêu giữ lạm phát dưới mức 4,5% của Chính phủ.
“Nếu cuộc chiến kéo dài và tác động mạnh vào lạm phát, cơ sở để NHNN tiếp tục chính sách tiền tệ nới lỏng sẽ không còn. Điều này có nghĩa là NHNN sẽ bị thu hẹp dư địa trong việc duy trì lãi suất thấp để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế”, ông nhấn mạnh.
Khi dư địa nới lỏng bị hạn chế, áp lực lên lãi suất nội địa sẽ gia tăng. “Điều này xuất phát từ cả yếu tố nội tại (lạm phát trong nước) và yếu tố bên ngoài, khi Fed cũng có xu hướng thắt chặt tiền tệ hoặc duy trì lãi suất cao nếu giá dầu khiến lạm phát tại Mỹ tăng vọt”, ông nhấn mạnh.
Thực tế, ngay từ quý IV/2025, nhiều ngân hàng đã phải chịu áp lực tăng chi phí vốn. Theo báo cáo tài chính của 27 ngân hàng niêm yết trên sàn chứng khoán, COF bình quân toàn ngành tăng lên mức 3,68% trong quí IV, cao hơn rõ rệt so với mức 3,6% của cùng kỳ năm trước, phản ánh tác động của áp lực gia tăng lãi suất huy động lên chi phí vốn.
Ngành ngân hàng trước biến động địa chính trị
Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà khẳng định NHNN sẽ theo sát tình hình để điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt.
Đồng thời, NHNN sẽ điều hành lãi suất phù hợp với diễn biến thị trường, kinh tế vĩ mô, lạm phát và mục tiêu chính sách tiền tệ; tiếp tục yêu cầu các tổ chức tín dụng thực hiện nghiêm việc công khai lãi suất cho vay.
NHNN cũng điều hành tỷ giá linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường; phối hợp đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ nhằm ổn định thị trường, đảm bảo thông suốt thị trường ngoại tệ.
Lãnh đạo NHNN cũng nhấn mạnh sẽ điều hành tín dụng phù hợp với diễn biến vĩ mô, thị trường tiền tệ. Đồng thời chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng trưởng tín dụng an toàn, hiệu quả, hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, các động lực tăng trưởng kinh tế…
Trong khi đó, dù thừa nhận những thách thức từ xung đột Trung Đông, ban lãnh đạo HDBank vẫn tự tin có thể vượt qua khó khăn và tìm kiếm cơ hội phát triển trong năm 2026 nhờ vào nền tảng khách hàng và vốn vững chắc.
Theo ông Trần Hoài Nam, Phó Tổng Giám đốc thường trực HDBank, Chính phủ vẫn tin tưởng vào mục tiêu tăng trưởng GDP đã đề ra và đây là yếu tố hỗ trợ quan trọng cho hoạt động ngân hàng.
Riêng với HDBank, ngân hàng có cơ sở khách hàng lớn với hơn 30 triệu người và nền tảng vốn chủ sở hữu rất tốt, giúp đảm bảo đáp ứng nhu cầu tăng trưởng tín dụng bất chấp môi trường khó khăn, ông nhấn mạnh.
