Hộ kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế theo lợi nhuận

Chia sẻ với Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance những ngày đầu năm mới 2026, ông Lê Văn Tuấn – Giám đốc công ty TNHH Kế toán thuế Keytas cho biết, xu hướng quản lý nhà nước sẽ là minh bạch và để thực hiện nghĩa vụ thuế một cách công bằng theo lợi nhuận thực tế của hộ kinh doanh cần thỏa mãn 2 điều kiện cơ bản.

Thứ nhất, tỷ lệ người dân sử dụng các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt cao trong nền kinh tế.

Với điều kiện này, ông Tuấn cho rằng, đã được thực hiện tốt trong giai đoạn vừa qua khi phần lớn người dân đã quen với việc thanh toán qua mã QR, thanh toán bằng ví điện tử như Momo, Zalopay, VNPAY hay các app thanh toán của ngân hàng.

Các giao dịch này được thực hiện một cách minh bạch trên hệ thống ngân hàng hoặc ví điện tử, nên rất thuận lợi cho việc xác định doanh thu, hay thanh toán chi phí của hộ kinh doanh.

Thứ hai, người dân và người kinh doanh đã quen với việc sử dụng hóa đơn điện tử trong các giao dịch mua bán, hoặc các giao dịch mua bán phần lớn đã sử dụng hóa đơn điện tử.

Với yêu cầu này, đại diện Keytas đánh giá, cần thời gian khoảng 2 năm để người dân và người kinh doanh thích nghi với việc sử dụng hóa đơn điện tử .

Đây cũng là giai đoạn mà các nhà cung cấp giải pháp phần mềm có thể triển khai được các gói dịch vụ với chi phí hợp lý. Hiện tại, chi phí triển khai máy tính tiền và hóa đơn điện tử vẫn còn cao cho với hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh.

“Giai đoạn chuyển tiếp là cần thiết, để hộ kinh doanh làm quen và thích nghi với quy định xuất hóa đơn điện tử. Giai đoạn chuyển tiếp này diễn ra tầm 2 năm và điều kiện thứ hai này sẽ sớm đạt được”, ông Tuấn nêu vấn đề.

Minh bạch về thuế, hộ kinh doanh không lo bị xử phạt

Nhận định về xu hướng quản lý trong tương lai, theo ông Lê Văn Tuấn, nhà chức trách sẽ hướng đến xây dựng hệ thống thuế điện tử thuận tiện cho hộ cá nhân kinh doanh kê khai, nộp thuế. Việc tích hợp mã số thuế hộ cá nhân kinh doanh sẽ liên thông dữ liệu với ngân hàng, hóa đơn điện tử, máy POS… giúp hộ kinh doanh dễ dàng tiếp cận tín dụng ngân hàng, tăng khả năng kiểm soát doanh thu và dòng tiền hay phòng chống rửa tiền.

Giám đốc Keytas nói về một viễn cảnh, khi khách hàng quét mã QR, cà thẻ ATM để thanh toán, một khoản tiền được đổ vào tài khoản ngân hàng của hộ kinh doanh, dữ liệu này sẽ được tự động phân loại và tự động khởi tạo hóa đơn điện tử, sau đó, dữ liệu hóa đơn điện tử tự động gửi về cơ quan thuế, như ý nghĩa ban đầu của hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền.

Dữ liệu thanh toán này cũng tự động phân loại vào sổ sách doanh thu, sổ thu tiền của hộ kinh doanh. Tương tự, các khoản chi ra sẽ được tự động phân loại vào sổ chi phí và sổ chi tiền của hộ kinh doanh.

Để vận hành quy trình kinh doanh hiệu quả, hộ kinh doanh cần hiểu rằng, nguyên tắc công việc là luôn cố gắng làm một lần và tận dụng kết quả công việc đó để phục vụ cho những công việc khác. Điều này sẽ giúp tối ưu thời gian và chi phí vận hành của hộ kinh doanh.

Ông Tuấn ví dụ cụ thể, một hộ kinh doanh sử dụng máy bán hàng và thu tiền chuyển khoản qua mã QR hoặc thanh toán chuyển khoản. Khi đó, dòng tiền vào tài khoản sẽ được tận dụng để xuất hóa đơn điện tử cho khách hàng. Sau đó, dữ liệu hóa đơn điện tử sẽ được phần mềm bán hàng tự động lấy và chuẩn bị sổ sách theo quy định. Việc sử dụng đồng bộ hóa đơn điện tử đầu vào, đầu ra cũng giúp ứng dụng Etax Mobile tạo lập tờ khai thuế khuyến nghị cho hộ kinh doanh.

“Với quy trình này, hộ kinh doanh không phải lo ngại việc xuất hóa đơn điện tử hay bị phạt hành vi xuất hóa đơn không đúng quy định, không đúng thời điểm hoặc bỏ sót việc xuất hoá đơn. Thậm chí không mất nhiều thời gian để chuẩn bị sổ sách kế toán theo quy định”, ông Lê Văn Tuấn nhấn mạnh lợi ích.

Còn trường hợp, hộ kinh doanh thu tiền mặt, không sử dụng phần mềm, rõ ràng hộ kinh doanh phải làm từng bước, mất thời gian hơn và cũng tạo ra nhiều rủi ro tuân thủ hơn.

Nếu viễn cảnh trên xảy ra cho cả hộ kinh doanh, doanh nghiệp thì nền kinh tế Việt Nam sẽ bước vào giai đoạn mới, với việc tiết giảm mạnh mẽ chi phí tuân thủ và vận hành.