3 thách thức lớn của ngành dệt may Việt Nam

Ngành dệt may Việt Nam đang bước vào giai đoạn vận hành trong một môi trường toàn cầu phức tạp, nơi các xung đột địa chính trị, nhất là khu vực Trung Đông khiến căng thẳng thương mại và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng đan xen, tạo ra đồng thời cả cơ hội lẫn rủi ro.

Trao đổi với VietnamFinance mới đây, ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) cho biết, ngành dệt may Việt Nam đang đối mặt với ba thách thức lớn.

Thứ nhất là những biến động địa chính trị trên thế giới, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông hay Nga – Ukraine, cùng với các chính sách thương mại mới từ nhiều quốc gia. Những yếu tố này đang làm gia tăng rủi ro và biến động đối với hoạt động thương mại quốc tế.

Thứ hai là thách thức đến từ nội lực doanh nghiệp trong bối cảnh môi trường kinh doanh toàn cầu thay đổi nhanh chóng. Theo ông Giang, các doanh nghiệp dệt may buộc phải thích ứng với những yêu cầu mới về công nghệ, quản trị cũng như các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường.

Thứ ba là áp lực chi phí gia tăng, đặc biệt khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông khiến giá nhiều yếu tố đầu vào tăng lên. Cụ thể, giá một số loại sợi tổng hợp như polyester và các loại sợi khác đã tăng khoảng 5 – 7%, thậm chí có loại tăng tới 10%. Bên cạnh đó, chi phí thiết bị cũng có xu hướng đi lên khi một số nhà sản xuất máy móc phục vụ ngành kéo sợi, dệt nhuộm và may mặc đã thông báo điều chỉnh giá khoảng 10%.

Trong hai tháng đầu năm 2026, xuất khẩu dệt may của Việt Nam đạt gần 7 tỷ USD, giảm khoảng 0,7% so với cùng kỳ.

Tuy vây, Chủ tịch VITAS cho rằng, tác động trực tiếp không quá lớn. Kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam sang khu vực này chỉ khoảng 600–700 triệu USD mỗi năm.

“Hai tháng đầu năm, xuất khẩu dệt may sang Trung Đông đạt khoảng 47–48 triệu USD. Do đây không phải thị trường trọng điểm nên tác động trực tiếp tới toàn ngành là không đáng kể”, ông Giang cho biết.

Doanh nghiệp chủ động thích ứng với bối cảnh mới

Trước thực tế trên, ông Vũ Đức Giang cho rằng các doanh nghiệp cần chủ động thích ứng với bối cảnh mới. Trước hết, doanh nghiệp cần nhìn nhận đầy đủ bức tranh kinh tế toàn cầu để xác định hướng đi phù hợp cho mình. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ mới, đặc biệt là tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động sản xuất, đang trở thành yêu cầu ngày càng cấp thiết. Hiện nay, một số doanh nghiệp trong nước đã bắt đầu sử dụng các dòng máy có mức độ tự động hóa cao, linh hoạt trong vận hành và tạo ra lợi thế cạnh tranh so với nhiều thiết bị truyền thống.

Theo ông Giang, ngành dệt may đang bước vào giai đoạn mới khi các đơn hàng yêu cầu thời gian giao hàng nhanh hơn, giá thành cạnh tranh hơn và chất lượng sản phẩm cao hơn. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng nhà xưởng đạt các tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời tăng cường ứng dụng tự động hóa, robot và trí tuệ nhân tạo trong sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả vận hành.

Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Yeo Gwang Tae, Chủ tịch Công ty TNHH Phồn Thịnh – Tae Gwang cho rằng, ngành may mặc toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng. Chi phí lao động ngày càng tăng, tình trạng thiếu hụt nhân công có tay nghề cùng với yêu cầu cao hơn về chất lượng sản phẩm và tiến độ giao hàng đang tạo áp lực lớn đối với các doanh nghiệp trong ngành.

Bên cạnh đó, xu hướng xây dựng nhà máy thông minh (Smart Factory) đang trở thành hướng phát triển tất yếu trong sản xuất. Theo ông, trong bối cảnh mới, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp không còn chỉ được đo bằng sản lượng, mà còn phụ thuộc vào khả năng vận hành hiệu quả và mức độ ứng dụng công nghệ trong dây chuyền sản xuất.

Ông Yeo Gwang Tae cho biết các dòng máy may thế hệ mới, như sản phẩm của thương hiệu Hikari, hiện đã tích hợp nhiều công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo, kết nối IoT và hệ thống phân tích dữ liệu sản xuất. Những công nghệ này giúp doanh nghiệp kiểm soát quy trình tốt hơn và nâng cao tính ổn định của sản phẩm.

“Thiết bị may mặc ngày nay không chỉ đơn thuần là máy móc phục vụ sản xuất, mà đã trở thành một phần quan trọng trong chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp”, ông nhận định.

Cùng quan điểm, ông Wu Liang Jie, Chủ tịch Hikari (Shanghai), cho rằng ngành dệt may Việt Nam hiện đã khẳng định vị thế quan trọng trong nhóm các quốc gia sản xuất và xuất khẩu may mặc hàng đầu thế giới. Thành quả này được xây dựng trong nhiều năm nhờ sự hình thành của chuỗi cung ứng ngày càng hoàn thiện và ổn định.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường toàn cầu thay đổi nhanh và công nghệ của ngành liên tục được cập nhật, các doanh nghiệp dệt may Việt Nam cũng đang đứng trước yêu cầu đẩy mạnh đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu quả sản xuất để duy trì lợi thế cạnh tranh.

Theo ông Wu Liang Jie, việc đầu tư vào thiết bị và công nghệ hiện đại sẽ giúp doanh nghiệp cải thiện năng suất, nâng cao chất lượng sản phẩm và thích ứng tốt hơn với những thay đổi của thị trường.