Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) ngày 29/4 quyết định giữ nguyên lãi suất ở vùng 3,5%-3,75% trong cuộc họp tháng 4, nhưng quyết định này đi kèm mức bất đồng hiếm thấy trong nội bộ Fed.

Cuộc họp có thể đánh dấu lần cuối Jerome Powell chủ trì Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC), trước khi Kevin Warsh tiếp quản vị trí Chủ tịch Fed trong bối cảnh lạm phát còn dai dẳng, giá năng lượng tăng và sức ép chính trị lên ngân hàng trung ương Mỹ ngày càng lớn.

Lãi suất không đổi, nhưng thông điệp không còn đồng thuận

Dù Fed giữ nguyên lãi suất lần thứ ba liên tiếp, đúng như kỳ vọng của thị trường, nhưng phía sau quyết định tưởng như không gây bất ngờ này là một tín hiệu đáng chú ý: 4 trong 12 thành viên FOMC không đồng thuận với tuyên bố chính sách, mức bất đồng cao nhất kể từ năm 1992.

Thị trường đã định giá gần như chắc chắn khả năng Fed không thay đổi lãi suất tại cuộc họp lần này. Dù vậy, sự chia rẽ trong nội bộ FOMC cho thấy các nhà hoạch định chính sách đang bất đồng sâu sắc hơn về hướng đi tiếp theo của lãi suất, trong bối cảnh lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2% và triển vọng kinh tế Mỹ trở nên khó đoán hơn.

Ba chủ tịch Fed khu vực gồm Beth Hammack của Cleveland, Neel Kashkari của Minneapolis và Lorie Logan của Dallas ủng hộ quyết định giữ nguyên lãi suất, nhưng phản đối việc Fed tiếp tục duy trì ngôn ngữ mang hàm ý thiên về nới lỏng chính sách.

Nhóm này không đồng tình với cụm từ trong tuyên bố cho rằng Fed sẽ đánh giá "mức độ và thời điểm của các điều chỉnh bổ sung" đối với lãi suất, bởi cách diễn đạt này hàm ý động thái tiếp theo nhiều khả năng là cắt giảm.

Ở chiều ngược lại, Thống đốc Stephen Miran - một người thân cận với Tổng thống Trump - bỏ phiếu phản đối vì muốn Fed hạ lãi suất 0,25 điểm phần trăm.

Như vậy, cùng là bất đồng, nhưng các thành viên FOMC lại phản đối từ hai hướng trái ngược: một bên cho rằng Fed chưa nên phát tín hiệu giảm lãi suất, bên còn lại muốn bắt đầu nới lỏng ngay.

Lạm phát, năng lượng và bài toán lớn

Trong tuyên bố sau cuộc họp, Fed thừa nhận lạm phát vẫn ở mức cao, một phần phản ánh đà tăng gần đây của giá năng lượng toàn cầu. Nền kinh tế Mỹ đang hấp thụ cú sốc nguồn cung thứ tư trong vòng 5 năm, sau đại dịch COVID-19, chiến sự Ukraine, các biện pháp thuế quan và nay là bất ổn tại Trung Đông.

Bài toán lớn nhất đối với Fed là liệu các áp lực giá hiện nay chỉ mang tính tạm thời, hay đang dần trở thành một phần bền vững hơn của nền kinh tế. Trong kịch bản thuận lợi, giá hàng hóa tăng do thuế quan và năng lượng sẽ hạ nhiệt, giúp lạm phát quay lại quỹ đạo giảm. Nhưng nếu doanh nghiệp ngày càng dễ dàng chuyển chi phí đầu vào cao hơn sang người tiêu dùng, lạm phát có thể trở nên dai dẳng hơn, buộc Fed phải giữ lãi suất cao trong thời gian dài hơn.

Một số quan chức Fed đã bắt đầu nêu ra kịch bản có thể phải tăng lãi suất trở lại nếu lạm phát không hạ nhiệt như kỳ vọng. Điều đó khiến chu kỳ "tái hiệu chỉnh" chính sách tiền tệ mà Fed khởi động từ hai năm trước có nguy cơ bị trì hoãn, thậm chí đi chệch hướng.

Ở chiều ngược lại, thị trường lao động Mỹ vẫn chưa phát tín hiệu suy yếu đủ mạnh để buộc Fed phải hạ lãi suất. Dữ liệu cho thấy số việc làm phi nông nghiệp trong tháng 3 tăng 178.000, cao hơn dự báo, trong khi tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 4,3%. Điều này giúp Fed có thêm dư địa giữ lãi suất không đổi, dù tăng trưởng việc làm đang được đánh giá là lành mạnh nhưng không quá mạnh.

Cuộc họp cuối của Powell và phép thử cho Kevin Warsh

Cuộc họp tháng 4 có thể là cuộc họp cuối cùng của Jerome Powell trên cương vị Chủ tịch Fed. Nhiệm kỳ chủ tịch của ông sẽ kết thúc vào ngày 15/5, trong khi Kevin Warsh, cựu Thống đốc Fed được Tổng thống Donald Trump lựa chọn kế nhiệm, đã được Ủy ban Ngân hàng Thượng viện thông qua đề cử trong cùng ngày 29/4.

Tuy nhiên, ông Powell cho biết sẽ tiếp tục ở lại Hội đồng Thống đốc Fed trong một khoảng thời gian chưa xác định, thay vì rời đi ngay khi người kế nhiệm nhậm chức như thông lệ. Ông Powell nói ông muốn chờ các vấn đề pháp lý và điều tra liên quan đến Fed được giải quyết "một cách minh bạch và dứt điểm". Nhiệm kỳ của ông ở Fed kết thúc vào tháng 1/2028.

Quyết định này mang ý nghĩa chính trị và thể chế lớn. Ông Powell cảnh báo các cuộc tấn công pháp lý nhắm vào Fed đang làm tổn hại đến khả năng điều hành chính sách tiền tệ độc lập, không bị chi phối bởi yếu tố chính trị.

Việc ông tiếp tục ở lại Hội đồng Thống đốc cũng đồng nghĩa Tổng thống Trump chưa thể lập tức bổ nhiệm thêm một nhân sự khác vào vị trí của ông Powell trong hội đồng 7 thành viên.

Đối với Kevin Warsh, thách thức trước mắt không nhỏ. Ông sẽ tiếp quản Fed trong thời điểm nội bộ ngân hàng trung ương chia rẽ, lạm phát còn quanh mức 3%, giá năng lượng tăng và thị trường tài chính đã giảm kỳ vọng vào các đợt hạ lãi suất sớm.

Ông từng phát tín hiệu muốn thay đổi mạnh cách tiếp cận chính sách của Fed, bao gồm cả khuôn khổ điều hành được định hình trong các nhiệm kỳ của Ben Bernanke, Janet Yellen và Jerome Powell.

Nhà đầu tư giảm kỳ vọng vào kịch bản hạ lãi suất

Phản ứng của thị trường cho thấy nhà đầu tư không xem quyết định giữ nguyên lãi suất là một tín hiệu tích cực rõ ràng. Chứng khoán Mỹ giảm trong ngày Fed công bố quyết định, trong khi giá dầu tăng mạnh do lo ngại rủi ro địa chính trị và áp lực giá năng lượng.

Các nhà đầu tư và chuyên gia phân tích cho rằng quyết định giữ nguyên lãi suất của Fed không gây bất ngờ, nhưng mức độ chia rẽ trong nội bộ FOMC đã làm nổi bật rủi ro chính sách trong các tháng tới.

Kay Haigh, đồng Giám đốc toàn cầu bộ phận trái phiếu tại Goldman Sachs Asset Management, nhận định Fed đang phải cân bằng giữa rủi ro lạm phát tăng trở lại và nguy cơ tăng trưởng, thị trường lao động suy yếu. Theo vị này, Fed vẫn có thể đưa lãi suất về mức trung tính vào cuối năm nay, nhưng nếu xung đột Iran leo thang trở lại và giá năng lượng tiếp tục tăng, Fed có thể duy trì chính sách thắt chặt lâu hơn.

Art Hogan, Chiến lược gia thị trường trưởng tại B. Riley Wealth Management, cho rằng tuyên bố của Fed cho thấy rủi ro từ cuộc chiến tại Iran đang tác động đến cả hai mục tiêu của mình: kiểm soát lạm phát và hỗ trợ việc làm. Theo ông, FOMC có thể cần thêm vài cuộc họp nữa trước khi thay đổi lãi suất, bất kể ai là Chủ tịch Fed.

Thị trường hiện định giá khả năng Fed không thay đổi lãi suất trong phần còn lại của năm và kéo dài sang năm 2027. Trong khi đó, tại cuộc họp tháng 3, các quan chức Fed từng dự báo có thể có một lần cắt giảm lãi suất trong năm nay và thêm một lần nữa vào năm 2027, đưa lãi suất về gần mức trung tính ước tính khoảng 3,1%.

Với nhà đầu tư quốc tế, thông điệp từ cuộc họp lần này khá rõ: Fed chưa sẵn sàng hạ lãi suất, nhưng cũng chưa thống nhất được điều kiện để làm điều đó. Kỷ nguyên Powell khép lại bằng một quyết định không đổi về mặt lãi suất, song lại mở ra một giai đoạn nhiều biến động hơn cho chính sách tiền tệ Mỹ dưới thời Kevin Warsh, khi cả rủi ro lạm phát, giá năng lượng và chia rẽ nội bộ FOMC đều đang gia tăng.