Diễn đàn Doanh nghiệp Online gửi tới bạn đọc nguyên văn bài phát biểu của TS Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam trong chuyến thăm, làm việc tại Phòng Thương mại và Công nghiệp (VCCI) và gặp gỡ đại diện cộng đồng DN, doanh nhân Việt Nam của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Sự ra đời của Nghị quyết Doanh nhân và chuyến đi thăm, làm việc của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là sự động viên khích lệ lớn lao, tạo thêm niềm tin và sức mạnh cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục trụ vững, vượt qua khó khăn, trở ngại

Kính thưa  Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Kính thưa Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải

Thưa các đồng chí Lãnh đạo các Bộ, Ban, ngành Trung ương

Thưa các đồng chí,

Thay mặt Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tôi chân thành cảm ơn đồng chí Tổng Bí thư đã tới thăm, làm việc tại Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam và gặp gỡ đại diện cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân cả nước. Đặc biệt là đồng chí đã mang đến cho cộng đồng doanh nghiệp một món quà quý giá: Nghị quyết của Bộ Chính trị về xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh khó khăn hiện nay, Nghị quyết của Bộ Chính trị về đội ngũ doanh nhân Việt Nam và chuyến đi thăm và làm việc của đồng chí Tổng Bí thư là sự động viên khích lệ lớn lao, tạo thêm niềm tin và sức mạnh cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục trụ vững, vượt qua khó khăn, trở ngại đóng góp vào sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

Thay mặt cho cộng đồng doanh nghiệp và Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tôi xin báo cáo với Tổng Bí thư về tình hình doanh nghiệp, doanh nhân và hoạt động của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam. Do bản báo cáo đầy đủ đã được gửi đến đồng chí Tổng Bí thư và các đồng chí, để tiết kiệm thời gian tôi xin được báo cáo rất vắn tắt, để dành thời gian cho các doanh nghiệp, doanh nhân trực tiếp báo cáo với Tổng Bí thư.

Kính thưa đ/c Tổng Bí thư Thưa các đồng chí

Doanh nhân là một giai tầng quan trọng trong xã hội. Lúc sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm và coi trọng doanh nhân. Từ chiến khu Việt Bắc về Thủ đô, Chủ tịch Hồ Chí Minh ở và làm việc tại ngôi nhà số 48 Hàng Ngang của một gia đình giàu có nhất Hà Nội lúc đó và cũng tại ngôi nhà này Người đã viết Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Và chỉ 2 tuần sau ngày Độc lập, ngày 18/9/1945, trong Tuần lễ vàng, các nhà công thương Hà Nội đã là giới chức xã hội đầu tiên được Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tại Phủ Chủ tịch và tại cuộc gặp này giới công thương, theo lời kêu gọi của Người đã mang tiền của, công sức giúp đỡ Chính phủ trong lúc khó khăn về Tài chính. Chưa đầy một tháng sau, ngày 13/10/1945, khi nghe tin giới công thương đã tập hợp lại thành Công thương cứu quốc đoàn (tổ chức tiền thân của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam ngày nay) và gia nhập vào Mặt trận Việt Minh, Người đã viết thư gửi giới Công Thương. Bức thư chưa đầy 200 chữ của người đã đi vào lịch sử như là một văn kiện đầu tiên của Đảng và Nhà nước về đội ngũ doanh nhân. Người viết “Trong lúc các giới khác trong quốc dân ra sức hoạt động để giành lấy nền hoàn toàn độc lập của nước nhà, thì giới Công Thương phải hoạt động để xây dựng một nền kinh tế và tài chính vững vàng và thịnh vượng”,  “việc nước việc nhà bao giờ cũng đi đôi với nhau. Nền kinh tế quốc dân thịnh vượng nghĩa là sự kinh doanh của các nhà công thương nghiệp thịnh vượng”,  “Chính phủ nhân dân và tôi sẽ tận tâm giúp giới công thương trong công cuộc kiến thiết này”.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về doanh nghiệp, doanh nhân từ khi thành lập nước và nhìn xa hơn là chủ trương về việc áp dụng chính sách kinh tế mới, chính sách kinh tế nhiều thành phần của Lê Nin được Bác nêu trong Điều lệ của Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội từ năm 1925, đã cho thấy tầm nhìn thiên tài của Bác về mô hình kinh tế và vai trò của doanh nhân từ gần 100 năm về trước. Rất tiếc, do hoàn cảnh chiến tranh và mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung đã không cho phép chúng ta thực hiện đúng những chỉ dẫn quan trọng đó của Người.

Công cuộc đổi mới được Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, xét từ góc độ kinh tế, có thể nói là sự trở lại với tư tưởng Hồ Chí Minh về nền kinh tế nhiều thành phần và vai trò của doanh nghiệp, doanh nhân. Đại hội Đảng lần thứ VI (1986) với chủ trương phát triển nền kinh tế nhiều thành phần và các Nghị quyết Đại hội Đảng sau đó với các chủ trương, chính sách đổi mới và nâng cao hiệu quả khu vực doanh nghiệp nhà nước, khu vực hợp tác xã và phát triển khu vực kinh tế tư nhân, chủ trương cho phép đảng viên được làm kinh tế tư nhân và việc quyết định lấy ngày 13/10 hàng năm làm ngày doanh nhân Việt Nam…v.v. là những bước tiến quan trọng trong tư duy phát triển đội ngũ doanh nghiệp và doanh nhân ở nước ta.

Dưới tác động của các chính sách này, đội ngũ doanh nghiệp, doanh nhân Việt Nam đã có bước phát triển nhanh về số lượng và chuyển biến về chất lượng. Mỗi năm ở nước ta có gần 80.000 doanh nghiệp ra đời. Hiện nay, cả nước đã có trên 600.000 doanh nghiệp và 1 triệu hộ kinh doanh cá thể, 133 ngàn hợp tác xã và trang trại. Nếu chỉ tính mỗi doanh nghiệp có từ 2-3 doanh nhân và mỗi hộ kinh doanh cá thể và trang trại có một doanh nhân  thì cả nước đã có trên 2 triệu doanh nhân.

Các doanh nhân đã đoàn kết, hợp tác chặt chẽ với giai cấp công nhân, nông dân, đội ngũ trí thức tham gia tích cực thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, tạo công ăn việc làm, góp phần xóa đói giảm nghèo… v.v. Riêng khu vực doanh nghiệp đã đóng góp trên 70% nguồn thu ngân sách nhà nước, thu hút được 7,4 triệu lao động, chiếm 81,7% lực lượng lao động phi nông nghiệp và 16,3% lao động toàn xã hội.

Tuy nhiên, trước yêu cầu mới của sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, đội ngũ doanh nhân nước ta còn không ít hạn chế, bất cập, nhất là về kiến thức, sự am hiểu pháp luật và năng lực kinh doanh, kinh nghiệm quản lý, khả năng cạnh tranh và hội nhập, năng suất lao động và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp chưa cao. Một bộ phận doanh nhân còn thiếu văn hóa kinh doanh và trách nhiệm xã hội, chưa tự giác tuân thủ pháp luật, lợi dụng những kẽ hở của pháp luật và móc nối với những phần tử thoái hóa, biến chất trong bộ máy nhà nước để trục lợi. Những nhược điểm này cần phải được khắc phục. Nhưng, tất nhiên chúng ta không thể làm được điều này trong ngày một ngày hai.

Đồng hành cùng với đội ngũ doanh nhân trong những nỗ lực phát triển, suốt trong những năm qua Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cũng đã có những bước tiến dài. Từ một tổ chức còn nhỏ bé khi mới thành lập năm 1963 với vài chục hội viên chủ yếu là các doanh nghiệp xuất nhập khẩu của nhà nước, đến nay Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt nam đã trở thành một tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp rộng lớn của giới doanh nhân với trên 100 ngàn hội viên thuộc mọi thành phần kinh tế (kể cả hội viên trực tiếp và gián tiếp), tập hợp phần lớn các hiệp hội doanh nghiệp và các doanh nghiệp hàng đầu của Việt Nam. Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, trong thế liên kết chặt chẽ với các hiệp hội doanh nghiệp trong và ngoài nước, đang thực sự trở thành một hệ thống các tổ chức đại diện và xúc tiến, hỗ trợ tương đối hoàn chỉnh cho cộng đồng doanh nghiệp, người sử dụng lao động và đội ngũ doanh nhân Việt Nam.

Phòng đã có những đóng góp tích cực vào quá trình cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh ở Việt Nam, hỗ trợ thiết thực các doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực để hội nhập. Các hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, bảo vệ môi trường, bảo đảm phát triển bền vững được triển khai như là những xu hướng mới trong định hướng phát triển của cộng đồng doanh nghiệp. Uy tín trong nước và quốc tế của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam ngày càng được nâng cao. Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam được đánh giá là một phòng thương mại công nghiệp mạnh trong khu vực và thế giới.

Mặc dù đã có những nỗ lực, nhưng do nhiều nguyên nhân, một số hoạt động của Phòng vẫn còn hạn chế như: việc tập hợp ý kiến doanh nghiệp, góp ý xây dựng pháp luật, chính sách chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của việc xây dựng thể chế kinh tế mới; hoạt động nghiên cứu, tổng kết thực tiễn phát triển doanh nghiệp chưa thực hiện được nhiều; một số hoạt động xúc tiến, hỗ trợ chất lượng chưa cao; công tác hướng dẫn thành lập và nâng cao năng lực hoạt động của các hiệp hội doanh nghiệp còn hạn chế; việc triển khai thực hiện chức năng đại diện giới sử dụng lao động còn chậm, việc hỗ trợ xây dựng văn hóa kinh doanh trong doanh nghiệp mới đi được những bước đầu tiên.

Kính thưa đ/c Tổng Bí thư Thưa các đồng chí

Để tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ doanh nhân trong tình hình mới và nâng cao hiệu quả hoạt động của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Nghị quyết của Bộ Chính trị đã xác định rõ những quan điểm chỉ đạo, mục tiêu, phương hướng nhiệm vụ trong thời gian tới. Nghị quyết đã phản ánh đúng những nguyện vọng của đội ngũ doanh nhân và yêu cầu của nền kinh tế. Kể từ đây đội ngũ doanh nhân Việt Nam đã có một Nghị quyết của Đảng xác định rõ vai trò, vị trí và định hướng phát triển cho mình, cùng với giai cấp công nhân, nông dân và đội ngũ trí thức đóng vai trò quan trọng trong khối Đại đoàn kết toàn dân tộc. Cả hệ thống chính trị có trách nhiệm quan tâm, hậu thuẫn, tạo điều kiện cho sự phát triển của  doanh nhân. Và doanh nhân có trách nhiệm trước đất nước, trước dân tộc phải hội nhập và cạnh tranh thắng lợi. Đội ngũ doanh nhân phải đề cao tinh thần dân tộc, đạo đức và văn hóa kinh doanh và trách nhiệm xã hội, phải chăm lo lợi ích đất nước, lợi ích của người lao động, bảo đảm hài hòa lợi ích của giai cấp nông dân theo phương châm công - tư đều lợi, chủ - thợ đều lợi, công - nông đều lợi như Bác Hồ đã dạy.

Nghị quyết cũng khẳng định sự quan tâm của Đảng đối với việc phát triển Đảng trong đội ngũ doanh nhân, thí điểm kết nạp chủ doanh nghiệp tư nhân vào Đảng, tạo điều kiện cho đại diện doanh nhân tham gia các cơ quan thuộc hệ thống chính trị. Đó là sự khẳng định vai trò ngày càng tăng của giới doanh nhân không chỉ trong đời sống kinh tế mà còn trong đời sống chính trị của đất nước. Với niềm tin đó của Đảng, của dân, các doanh nhân chắc chắn sẽ yên tâm đầu tư, sản xuất kinh doanh lâu dài và tham gia tích cực vào các hoạt động chính trị - xã hội, đóng góp sự nghiệp chấn hưng đất nước.

Kính thưa đ/c Tổng Bí thư Thưa các đồng chí

Cộng đồng doanh nghiệp và doanh nhân đang ở trong một trong những giai đoạn khó khăn nhất trong quá trình phát triển. Kinh tế thế giới vẫn tiếp tục có những diễn biến bất lợi, khó lường. Ở trong nước, bất ổn kinh tế vĩ mô và lạm phát dù đã được kiềm chế bước đầu, nhưng vẫn còn ở mức cao và còn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát. Môi trường kinh doanh khó khăn đã buộc một bộ phận doanh nghiệp phải ngừng hoạt động. Nhưng phần lớn các doanh nghiệp vẫn trụ vững. Nhiều doanh nghiệp vẫn tiếp tục mở rộng đầu tư, kinh doanh. Không ít doanh nghiệp đã duy trì sản xuất, kinh doanh không vì bài toán lỗ lãi đơn thuần của doanh nghiệp mà là vì tình cảm và trách nhiệm trước việc bảo đảm công ăn việc làm cho người lao động và góp phẩn vào tăng trưởng. Đó là những nỗ lực rất đáng trân trọng của các doanh nghiệp và đội ngũ doanh nhân.

Chúng tôi chân thành cảm  ơn Đảng và Chính phủ đã thấu hiểu và đồng hành cùng doanh nghiệp trong những lúc khó khăn và đã có những giải pháp tháo gỡ kịp thời hỗ trợ cho doanh nghiệp. Nghị quyết 11 của Chính phủ và chủ trương tái cơ cấu nền kinh tế được nêu trong Nghị quyết Trung ương 3 là những quyết sách quan trọng cả ở tầm ngắn hạn và dài hạn, định hướng và tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển. Cộng đồng doanh nghiệp đồng thuận cao với các quyết sách này và hy vọng Đảng và Chính phủ sẽ kiên trì mục tiêu ưu tiên ổn định kinh tế vĩ mô, đưa lạm phát về mức một con số vào năm 2012 và khoảng 5, 6% vào những năm tiếp theo để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, đồng thời tiếp tục tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, minh bạch, thúc đẩy những cải cách hành chính cần thiết để tái cấu trúc nền kinh tế, tái cấu trúc các doanh nghiệp một cách đúng hướng, có hiệu quả.

Về phía Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam được giao trọng trách đại diện cho cộng đồng doanh nghiệp, các hiệp hội doanh nghiệp, người sử dụng lao động và đội ngũ doanh nhân Việt Nam chúng tôi xin hứa sẽ tiếp tục đoàn kết, năng động, sáng tạo trong những nỗ lực hướng về doanh nghiệp, doanh nhân xứng đáng là cơ quan tham mưu của Đảng, Nhà nước, tổ chức đại diện và hỗ trợ, xúc tiến cộng đồng doanh nghiệp doanh nhân. Theo những nhiệm vụ được Bộ Chính trị giao trong Nghị quyết, chúng tôi sẽ phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp sớm tổ chức triển khai học tập Nghị quyết, kết hợp với việc tuyên truyền sâu rộng trong cộng đồng doanh nghiệp tư tưởng Hồ Chí Minh về doanh nghiệp, doanh nhân  và đợt vận động học tập gương đạo đức Hồ Chí Minh trong đội ngũ doanh nhân.

Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cũng sẽ  phối hợp với các Bộ, ngành xây dựng và tổ chức triển khai các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập, khen thưởng, tôn vinh doanh nhân, phát triển các hiệp hội doanh nghiệp và làm tốt công tác đại diện người sử dụng lao động. Đó là những nhiệm vụ to lớn phải triển khai rất tích cực và quyết liệt.

Kính thưa đ/c Tổng Bí thư Thưa các đồng chí

Mặc dù rất sốt ruột, nhưng chúng ta cũng không thể đốt cháy giai đoạn trong việc xây dựng và phát triển đội ngũ doanh nghiệp, doanh nhân. Nền kinh tế và đội ngũ doanh nghiệp doanh nhân của chúng ta, xét về năng lực cạnh tranh, năng suất lao động khó có thể bắt kịp ngay với các nền kinh tế thị trường đã có hàng trăm năm phát triển. Nhưng chúng ta cần có một thể chế đúng và những mô hình năng động. Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI, Nghị quyết của Bộ Chính trị về xây dựng đội ngũ doanh nhân và các Nghị quyết khác của Đảng đã đề ra những yêu cầu hoàn thiện thể chế. Chính phủ đang đổi mới theo hướng từ một chính phủ quản lý sang một chính phủ kiến tạo phát triển. Vấn đề quan trọng đối với đội ngũ doanh nhân là phải xây dựng được những mô hình hiệu quả.

Trong phần phát biểu sau đây của các doanh nhân ngoài những kiến nghị đề xuất với Đảng và Nhà nước chúng tôi cũng hy vọng các doanh nhân sẽ báo cáo với Tổng Bí thư những mô hình tốt, những cách làm hay trong cộng đồng doanh nghiệp trên những nội dung chủ yếu: Xây dựng các tập đoàn kinh tế trong các lĩnh vực mũi nhọn phấn đấu để sớm có được những doanh nhân, doanh nghiệp và thương hiệu đạt tầm cỡ khu vực và thế giới cả về quy mô, hiệu quả và năng lực quản trị; xây dựng mô hình hợp tác công – nông, chia sẻ lợi ích giữa doanh nhân và nông dân trong chuỗi giá trị nông-công nghiệp; xây dựng quan hệ lao động hài hòa, chủ - thợ đều có lợi, thực hiện tốt trách nhiệm xã hội; xây dựng tổ chức Đảng và các đoàn thể chính trị xã hội trong doanh nghiệp đặc biệt là khu vực doanh nghiệp tư nhân; xây dựng các hiệp hội doanh nghiệp, đề cao tinh thần liên kết giữa các doanh nghiệp và văn hóa kinh doanh, phát triển trị trường nội bộ và đẩy mạnh cuộc vận động “người Việt Nam dung hàng Việt Nam”  …v.v.

Chúng tôi hy vọng, đồng thời với  việc học tập kiến thức và kinh nghiệm từ nước ngoài và nỗ lực vươn tới các chuẩn mực quốc tế, cũng như mô hình khoán sản phẩm trong nông nghiệp trước đây, những điển hình tốt trong bản thân cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam nếu được tổng kết, ghi nhận và nhân rộng sẽ có ý nghĩa góp phần thúc đẩy quá trình tái cơ cấu, nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp. Bằng cách đó, các doanh nhân Việt Nam ngoài những nỗ lực hội nhập, cùng đi chung con đường của doanh nhân thế giới sẽ vẫn có những nét riêng mang bản sắc Việt Nam. Người Nhật, người Hàn Quốc, Singapore, Malaysia…đều đã chọn những cách đi như vậy. Chúng ta hy vọng đội ngũ doanh nhân Việt Nam, đặc biệt là lực lượng doanh nhân trẻ với khát vọng kinh doanh và tinh thần dân tộc, với sự chủ động, sáng tạo của người Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng sẽ tìm được cách đi cho mình trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập thành công.

Xin chân thành cảm ơn Tổng Bí thư và các đồng chí và bây giờ xin phép Tổng Bí thư cho phép các doanh nhân trực tiếp báo cáo và cũng là tâm sự “giãi bày” với Tổng Bí thư.