Tại lễ công bố, ông Lê Văn Lợi – Viện trưởng Viện Tin học Doanh nghiệp, VCCI đã trình bày về quá trình tổ chức điều tra và báo cáo kết quả của cuộc điều tra. Mẫu phiếu điều tra bao gồm 18 câu hỏi đề cập đến các vấn đề liên quan đến tình hình hội nhập của các doanh nghiệp, bao gồm các phần: Thông tin chung về doanh nghiệp; Cảm nhận của doanh nghiệp về hội nhập; Tác động của hội nhập đến doanh nghiệp; Đề xuất từ doanh nghiệp. Số lượng doanh nghiệp tham gia điều tra là 3550 doanh nghiệp tại 63 tỉnh thành trong cả nước với hình thức điều tra là gọi điện thoại trực tiếp đến các doanh nghiệp để phỏng vấn.

Về tác động của hội nhập đến doanh nghiệp, kết quả điều tra cho thấy, ¾ số doanh nghiệp tham gia điều tra cho rằng hội nhập tác động tích cực đến doanh nghiệp, hơn 21% doanh nghiệp vẫn chưa thấy hội nhập ảnh hưởng đến hoạt động của mình, và chỉ có hơn 1% doanh nghiệp cảm nhận những tác động xấu của hội nhập đến doanh nghiệp mình.

Đánh giá về lợi thế của doanh nghiệp trong hội nhập, 44% doanh nghiệp cho rằng họ duy trì lợi thế trên thị trường nhờ yếu tố giá thành sản phẩm, 40% doanh nghiệp có lợi thế về tìm kiếm thị trường, và 1/3 số doanh nghiệp khảo sát có lợi thế về sản phẩm độc đáo, mới lạ. Bên cạnh những lợi thế, các doanh nghiệp cũng đưa ra rất nhiều khó khăn trong quá trình hội nhập. Khó khăn lớn nhất được 26% doanh nghiệp đồng tình đó là sự thiếu thông tin về thị trường. Khó khăn thứ 2 là khả năng tiếp cận với nguồn vốn và công nghệ với ¼ số doanh nghiệp khảo sát gặp phải. Cũng có gần ¼ doanh nghiệp cho biết trở ngại mà họ gặp phải trong quá trình hội nhập là sự yếu kém trong ứng dụng thương mại điện tử và công nghệ thông tin.

Khi khảo sát doanh nghiệp về rào cản cho hàng hóa trong nước khi bước ra thị trường thế giới, hơn 50% số doanh nghiệp cho rằng trở ngại lớn nhất là mức lạm phát trong nước quá cao, tiếp theo là sự bất ổn của giá cả hàng hóa, đặc biệt là các nguyên vật liệu đầu vào cho sản xuất kinh doanh. Sự thay đổi liên tục của các chính sách tiền tệ, tỉ giá cũng là một khó khăn lớn cho các doanh nghiệp. Áp lực cạnh tranh từ các đối thủ trên thị trường quốc tế là một trở ngại được 38% doanh nghiệp nhận thấy. Hoạt động quảng bá thương hiệu, thiết kế mẫu mã còn non yếu cũng là rào cản mà 27% doanh nghiệp phải đối mặt trong quá trình thâm nhập thị trường quốc tế. Có ¼ các doanh nghiệp gặp khó khăn do các rào cản phi thuế quan, tiêu chuẩn chất lượng hàng hóa của nước nhập khẩu.

Về các yêu cầu, đề xuất của doanh nghiệp, kết quả điều tra cho thấy, nguyện vọng lớn nhất của các doanh nghiệp là được hiểu rõ thông tin liên quan đến hiệp định và cam kết cụ thể của Việt Nam về các lĩnh vực và ngành hàng. 56% doanh nghiệp cho biết họ mong muốn tiếp cận được với các tài liệu tham khảo về chính sách thương mại và hàng rào kỹ thuật của thị trường nước ngoài. Yêu cầu lớn thứ 3 của các doanh nghiệp liên quan đến quy định về quyền lợi và nghĩa vụ của doanh nghiệp khi tham gia các tổ chức kinh tế quốc tế như WTO, ASEAN, APEC…Cũng theo kết quả điều tra, lĩnh vực mà doanh nghiệp cần được các cơ quan chức năng hỗ trợ nhiều nhất là các hình thức thông tin hai chiều giữa cơ quan hoạch định chính sách với doanh nghiệp với 46% số doanh nghiệp đồng tình. Một lĩnh vực nữa đó là yêu cầu về hỗ trợ xúc tiến thương mại, đầu tư và mở rộng thị trường, cung cấp thông tin về thị trường và đối tác qua các cơ quan ngoại giao, thương vụ…

Kết quả cuộc điều tra có thể được coi là “tiếng nói” của cộng đồng doanh nghiệp, là tham chiếu thông tin cho các cơ quan, ban ngành về thực trạng cộng đồng doanh nghiệp sau khi hội nhập và là căn cứ cho các chương trình hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp đúng mục tiêu, đúng đối tượng và đúng thời điểm.

Hồ Hường