Có thể nói thúc đẩy hợp tác kinh tế thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và Hoa Kỳ là một trong những nội dung chính trong chuyến thăm Hoa Kỳ của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.

Niềm tin về triển vọng của nền kinh tế Việt Nam

TS Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI cho biết mặc dù chương trình làm việc của Thủ tướng được bố trí dày đặc nhưng thủ tướng vẫn dành thời gian dự và phát biểu tại các Diễn đàn doanh nghiệp và gặp gỡ tiếp xúc với nhiều tập đoàn kinh tế hàng đầu của Mỹ. Tại các Diễn đàn doanh nghiệp, Thủ tướng đã gửi tới cộng đồng Doanh nghiệp những thông điệp quan trọng, thể hiện nhận thức đầy đủ của Chính phủ Việt Nam về khó khăn của nền kinh tế thế giới và Việt Nam, cũng như quyết tâm của Việt Nam trong việc ổn định kinh tế vĩ mô, chống lạm phát và duy trì tăng trưởng.

Qua cuộc gặp có thể thấy rõ sự đồng thuận cao của cộng đồng kinh doanh về những khó khăn ngắn hạn và những triển vọng dài hạn của nền kinh tế Việt Nam. Việt Nam vẫn là một địa chỉ hấp dẫn với các nhà đầu tư Mỹ. Trong các cuộc gặp với Thủ tướng, các tập đoàn hàng đầu của Mỹ đã đề xuất với Thủ tướng về những biện pháp tiếp tục thúc đẩy thực hiện các dự án của họ tại Việt Nam. Các dự án lớn của các nhà đầu tư Hoa kỳ vẫn được tiếp tục, thậm chí còn được đẩy nhanh hơn tiến độ, không có hiện tượng bàn lùi. Các nhà đầu tư cũng đề xuất với Thủ tướng những dự án mới, mong được sự ủng hộ của Chính phủ để đẩy nhanh quá trình đàm phán với đối tác Việt Nam và tiến tới ký kết và triển khai thực hiện.

Theo TS - Vũ Tiến Lộc, những cam kết cụ thể của hai Chính phủ đã tiếp tục tạo môi trường và khung khổ pháp lý thuận lợi cho phát triển quan hệ giữa hai nền kinh tế bao gồm các việc: tuyên bố khởi động đàm phán Hiệp định Đầu tư Song phương (BIT), xem xét tích cực việc trao Quy chế Ưu đãi Thuế quan Phổ cập (GSP) cho Việt Nam, công nhận Quy chế Kinh tế Thị trường của Việt Nam, bãi bỏ cơ chế giám sát đối với việc nhập khẩu mặt hàng dệt may từ Việt Nam, mở cửa thị trường hoa quả của Mỹ... Hai bên cũng quyết định thành lập nhóm đặc trách cấp cao về giáo dục để thúc đẩy có hiệu quả việc hợp tác giáo dục đào tạo nâng cao chất luợng nguồn nhân lực cho Việt Nam. Một  kết quả quan trọng của chuyến đi đó là đã tìm được sự đồng thuận trong nhận định về những khó khăn ngắn hạn và tiềm năng to lớn của nền kinh tế Việt Nam trong dài hạn giữa Chính phủ và cộng đồng kinh doanh hai nước. Sự đồng thuận được  thể hiện ở mọi diễn đàn và các cuộc gặp gỡ. Sự hiểu biết rất cặn kẽ, sự quan tâm rất sát sao của Thủ tướng tới từng dự án lớn và tuyên bố của Thủ tướng về việc tiếp tục đổi mới, mở cửa, thực hiện nghiêm túc các cam kết hội nhập WTO, BTA, TIFA... đã tiếp tục củng cố niềm tin của các nhà doanh nghiệp Hoa Kỳ trong những nỗ lực đầu tư kinh doanh với Việt Nam.

Chuyến đi là một cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam và Hoa Kỳ gặp nhau trao đổi các biện pháp thúc đẩy các dự án đã có và bàn về các dự án hợp đồng mới. Đã có một số ký kết cụ thể giữa doanh nghiệp Việt Nam với đối tác Hoa kỳ trong chuyến đi này: hợp đồng mở rộng hệ thống thông tin di động GSM giữa Motorola Việt Nam và Cty Vinaphone, hợp đồng cung cấp hệ thống quản lý phục vụ hành khách giữa Cty Sabre Airlines Solution và Việt Nam Airlines, thỏa thuận hợp tác phát triển trong ngành công nghiệp nhôm giữa tập đoàn Alcoa Hoa Kỳ và tập đoàn công nghiệp Than khoáng sản Việt Nam, thỏa thuận liên minh chiến lược giữa VietnamPartner và Cty FPT, ý định thư về việc mua máy bay giữa Boeing và Speed up của Việt Nam, bản ghi nhớ giữa UBND tỉnh Quảng Nam với đối tác Mỹ Tano Capital LLc và Global C&D Inc về đầu tư khu du lịch dịch vụ phức hợp tại Điện Bàn, Quảng Nam,... Các dự án xây dựng nhà máy Bia Long An, dự án nâng cấp cảng Cái Lân của đối tác Hoa Kỳ cũng được nhận giấy phép trong dịp này...

Doanh nghiệp kỳ vọng vào thị trường Mỹ

Đây là nhận định chung của các doanh nghiệp Việt Nam tham gia đoàn doanh nghiệp tháp tùng Thủ tướng thăm Mỹ. Ông Trần Anh Tuấn - Tổng giám đốc BIDV cho rằng để có thể đẩy mạnh hợp tác với thị trường Mỹ, cần tập trung xây dựng, đàm phán Hiệp định đầu tư song phương Việt Nam - Hoa Kỳ, trên cơ sở nghiên cứu kỹ các hiệp định song phương mà Hoa kỳ đã ký với các nước và thực trạng thương mại - đầu tư Việt Nam. Tăng cuờng các hoạt động của tham tán thương mại, xúc tiến khảo sát thị trường Hoa Kỳ để đẩy mạnh xuất khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam vào  Hoa Kỳ.

Cùng chung quan điểm này, ông Lê Quốc Ân - Chủ tịch Hiệp hội dệt may Việt Nam (VITAS) cho biết ông đã tiếp xúc với một số đối tác của Mỹ như: AAFA, Target group, Texas Cotton Hiệp hội và ký thoả thuận hợp tác giữa VITAS với Hiệp hội Cotton Texas về cung ứng bông và trợ giúp kỹ thuật cho năm 2009, bản thoả thuận hỗ trợ để đối phó với cơ chế giám sát dệt may xuất khẩu vào Mỹ và kế hoạch tiếp tục mua hàng năm 2009 khoảng 400 triệu USD với Target, Limited Brand 350 triệu USD.

Theo ông Ân, để có thể tăng cường xuất khẩu, đặc biệt là hàng dệt may vào Mỹ, cần tăng cường cơ sở hạ tầng tại Việt Nam, đặc biệt phải có chiến lược vận động hành lang với phía Mỹ để tạo sự hỗ trợ cho việc xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam, tăng 20 - 30% mỗi năm vào Hoa kỳ...

Ở một góc độ khác, bà Nguyễn Thị Quỳnh Anh - Cty Luật Invest Pro nhận định: "Hoa kỳ là một nền kinh tế thị truờng chuyên nghiệp và khó tính, việc tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại với Hoa Kỳ cần tổ chức chu đáo và chuyên nghiệp. Chúng tôi đã ký thoả thuận phát triển thăm dò mỏ than đồng bằng sống Hồng giữa Bantry Bay LLc và Vinacomin, xúc tiến các dự án đầu tư bất động sản của tập đoàn Dango tại Việt Nam".

Ngoài lĩnh vực xuất khẩu các mặt hàng thế mạnh vào Hoa Kỳ, lĩnh vực đưa lao động sang làm việc tại Mỹ cũng được nhiều doanh nghiệp quan tâm và coi Hoa Kỳ là một thị trường đầy hấp dẫn. Bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn - Cty AIC - Cty chuyên về hoạt động xuất khẩu lao động mong muốn hai nước sớm ký hiệp định về XKLĐ để việc làm thủ tục Visa cho lao động được thuận lợi hơn, triển khai thêm nhiều hội thảo kêu gọi các trường đại học Mỹ đầu tư và đào tạo tại Việt Nam. Bà Nhàn cho biết, AIC đã bàn bạc thống nhất việc đưa lao động kỹ thuật cao của Việt Nam sang lao động tại Mỹ trong ngành công nghệ thông tin và y tá với số lượng khoảng 5.000 lao động...