Chỉ trong vài ngày, giá gạo đã tăng tới 30-35% mà hàng vẫn không có để bán. Theo ghi nhận của PV trong buổi sáng ngày 28/4, tại các siêu thị cỡ lớn của Hà Nội như: BigC (đường Trần Duy Hưng), Fivimart (đường Trần Quang Khải) và Intimex (Lê Thái Tổ), quầy trưng bày gạo tẻ đã hoàn toàn trống trơn. May mắn lắm, khách hàng mới có thể tìm thấy mấy gói gạo nếp loại 1 kg hoặc vài gói gạo nấu cháo dành cho trẻ nhỏ.

Siêu thị cháy hàng,chợ "đen" tăng giá

Trao đổi với các nhân viên bán hàng tại siêu thị Fivimart chúng tôi được biết, gạo tẻ tại siêu thị đã bán hết từ hôm trước (27/4). Một trong những nguyên nhân khiến gạo tẻ tại siêu thị hết nhẵn trong thời điểm hiện tại chính là do các siêu thị vẫn giữ nguyên giá niêm yết chứ không điều chỉnh giá tùy tiện như thị trường. Tại các quầy bán gạo tư nhân trên khắp ngõ ngách của Hà Nội, giá gạo vùn vụt đội giá không rõ lý do. Chị Hoàn, chủ một quầy bán gạo nhỏ tại phố Nhà Chung (quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) cho biết: Hai hôm nay, các chủ gạo đầu mối đã đóng cửa nghỉ bán hàng. Những hàng bán lẻ đành tiếp tục duy trì bán để giữ khách chứ bán gạo trong thời điểm hiện tại hầu như không có lãi. Trong thời điểm hiện nay, giá gạo tẻ tại Hà Nội đã tăng lên gần 40%. Giá gạo tẻ thường lên tới mức 12.000 đồng/kg tương đương với giá gạo ngon Bắc Hương trước thời điểm xảy ra sốt giá gạo.

Sự yếu kém trong hệ thống phân phối với 70% nguồn hàng phụ thuộc vào vốn của nhà cung ứng đã đẩy các siêu thị vào tình trạng cháy hàng trong chốc lát. Điều này đã khiến thông tin sốt giá gạo càng trở nên căng thẳng và gây cảm giác bất an trong dư luận.

"Nhạc trưởng" non tay

Nhận định về tình trạng cháy hàng, sốt giá gạo trên thị trường Hà Nội, ông Vũ Vinh Phú - Chủ tịch Hội Siêu thị TP Hà Nội phân tích: Hiện có 3 nguyên nhân gây áp lực lên giá gạo trong thời điểm hiện tại. Thứ nhất là do những thông tin cập nhật về giá gạo thế giới hiện đã lên tới 1.200 USD/tấn. Trước thông tin này, các nhà xuất khẩu, nhà buôn đã nhanh tay gom hàng, bán kiếm lời. Các nhà buôn nội địa cũng lập tức gom hàng chờ giá lên rồi tung ra bán. Trong khi đó, áp lực "sợ" giá gạo tăng đã khiến người dân lẽ ra chỉ cần mua 5 kg gạo lại trữ tới 10 kg. Điều này khiến thị trường thêm căng thẳng.

Theo ông Phú, tình trạng cháy hàng tại các siêu thị một phần là do các nhà cung ứng gạo đang thẳng tay đòi tăng giá bán thêm 30%. "GĐ siêu thị Unimart vừa cho tôi biết, nhà cung ứng đòi tăng giá 30% mới cấp hàng, song siêu thị chỉ chấp nhận mức tối đa 15%. Tuy nhiên với đà này, tôi vẫn khuyên siêu thị nên nhượng bộ họ để nhanh chóng có hàng phục vụ khách, tránh gây tâm lý hoang mang".

Nhận xét về tình trạng cháy hàng tại siêu thị, gây áp lực tâm lý cho thị trường, ông Phú phân tích: Sự kiện gạo tăng giá đột biến chứng tỏ vai trò của "nhạc trưởng" còn quá yếu. "Nhạc trưởng" trong trường hợp này chính là Vụ chính sách thị trường trong nước - Bộ Công Thương, chính quyền các địa phương và cả Hiệp hội Lương thực. "Chúng ta không thể hứa suông là còn 1,1 triệu tấn gạo dự trữ, mà phải ngay lập tức cung ứng cho mỗi địa phương, mỗi điểm bán gạo một lượng hàng nhất định. Nếu điều này thực hiện sớm phút nào thì giá gạo sẽ hạ nhiệt sớm phút đó. Ngay sau khi đủ gạo xuất bán, nên công bố các điểm bán gạo đúng giá thực để người dân được biết. Ông Phú cho rằng, nếu điều này được thực hiện, giá gạo sẽ giảm ngay chỉ sau vài giờ đồng hồ.

Theo ông Phú: "Có 3 nguyên tắc để đảm bảo thị trường vận hành ổn định: thứ nhất là lượng hàng dự trữ phải đảm bảo, thứ hai là phải có hàng tung ra đúng thời điểm và thứ ba là phải thu mua tận gốc. Cả ba điều này, chúng ta đều làm chưa tốt nên thị trường đã xảy ra cơn sốt giả khiến những người đầu cơ hưởng lợi trong khi cả người bán và người mua đều thiệt".

Cũng theo ông Phú, kể cả chúng ta có hàng ngàn tấn gạo để tung ra ổn định thị trường song ai tung ra và tung thế nào thì lại cần vai trò của người "nhạc trưởng". "Đã đến lúc, cần có một sàn gạo, sàn tôm, sàn nông sản... để hàng hóa từ nơi sản xuất đến được tận tay các nhà buôn chân chính. Điều này cũng sẽ tạo ra một sân chơi lành mạnh, khiến một số cá nhân không còn cơ hội "làm giá" và thao túng thị trường như hiện tại.

Hoàng Lan