Anh Phan Trọng Phú-một nhà đầu tư khá chuyên nghiệp đã hoạt động trong TTCK Việt Nam từ khi còn sơ khai cho biết, trong tháng này anh nhận được gần chục giấy mời họp đại hội cổ đông, nhưng anh cũng không có ý định tham dự một cuộc họp nào. Bởi theo anh, đại hội cổ đông chỉ là thông báo những nghị quyết mà HĐQT đã thông qua trước. Việc cổ đông nhỏ lẻ tham gia họp cũng chỉ là hình thức, nếu có tiếng nói thì cũng không đáng kể, cổ đông lớn quyết hết!

Cổ đông nhỏ luôn thiệt

Theo đánh giá của Deutch Bank mới đây, nếu như tại các TTCK trong khu vực như Malaysia, Singapore, Hong Kong, chỉ số bảo vệ nhà đầu tư được 10 điểm thì tại Việt Nam chỉ được 2 điểm. Và, một trong những nguyên nhân làm Việt Nam tụt hạng về môi trường kinh doanh theo báo cáo của Ngân hàng thế giới (WB) là sự non kém trong bảo vệ cổ đông thiểu số.

Có thể kể ra một vài ví dụ điển hình như: Cty niêm yết không mời nhà đầu tư nhỏ lẻ đến dự đại hội cổ đông hoặc không cung cấp tài liệu cho nhà đầu tư trước khi họp đại hội đồng cổ đông; Khi thông qua Nghị quyết Đại hội đồng cổ đông, chỉ có lợi cho những cổ đông lớn và người quản lý, ví dụ: phát hành cổ phiếu thưởng vô nguyên tắc, chọn cổ đông chiến lược nhưng thực chất là bán rẻ cổ phiếu cho người thân quen, để dành quỹ khen thưởng, phúc lợi quá lớn cho người quản lý và nhân viên; Công bố thông tin không chính xác hoặc không hết nội dung, có những nội dung mập mờ khiến nhà đầu tư đánh giá không đúng về Cty niêm yết; Những nhà quản lý có những tuyên bố không đúng thẩm quyền hoặc không đúng luật, không tôn trọng nhà đầu tư, khiến giá cổ phiếu có thể diễn biến bất lợi cho nhà đầu tư;...

Bắt tay liên kết

Theo LS Trần Tuấn Phong - Cty Luật Vilaf, Melia Hà Nội: Các DN CPH hiện có sở hữu nhà nước chi phối thực chất đã thành Cty cổ phần nhưng thực tế cho thấy các DN này vẫn quản lý theo cơ chế "chủ quản", tức là họ vẫn phải thực hiện các kế hoạch, chỉ tiêu.. của cơ quan cấp chủ quản và "hành động" theo cơ chế cũ, chưa chú trọng đến các nhóm lợi ích khác. Mặt khác, quy định trong các văn bản pháp luật của chúng ta vẫn chưa đặt quan hệ cổ đông lớn và nhỏ với các tiêu chí, tiêu chuẩn rõ ràng... Chính vì vậy, các cố đông phổ thông cần nhóm họp, tập hợp, liên kết nhau lại trên cơ sở quyền lợi giống nhau để thực hiện quyền của cổ đông thiểu số, để có thể yêu cầu triệu tập đại hội đồng cổ đông, yêu cầu ban kiểm soát nâng cao tính trách nhiệm của mình, yêu cầu HĐQT về mặt quản lý, cung cấp thông tin...

Và có một giải pháp hữu hiệu và đơn giản mà các cổ đông phổ thông có thể thực hiện theo cách mà LS Trần Hữu Huỳnh - Trưởng ban Pháp chế VCCI đưa ra là: các cổ đông phổ thông có thể thông qua một cơ quan có thẩm quyền, lập website chia sẻ những bất cập của các Cty hiện nay về vấn để điều hành quản trị làm phương hại đến lợi ích của các cổ đông nhỏ. Tuy nhiên, trong tình hình hiện nay thì tốt hơn hết là các nhà đầu tư nên cố gắng tự trang bị cho mình kiến thức để "chơi" theo cách của mình và để tự bảo vệ mình.

Phương Thảo