Diễn đàn di động CDMA (www.didongCDMA.com) có cuộc phỏng vấn đặc biệt với Tiến sĩ Chungming An, Phó Chủ Tịch Đông Nam Á & Trung Quốc của Nhóm Phát triển CDMA (CDG), và Ông Hoàng Ngọc Diệp, Cố vấn cuộc thi “Mùa Hè Sáng Tạo - Viết Ứng Dụng Di Động”.

Nhân cơ hội TS. Chungming An và Ông Hoàng Ngọc Diệp tham dự sự kiện quan trọng là Hội nghị thượng đỉnh Quốc tế Việt Nam 2008 tại Hà Nội, từ 11 đến13 tháng 6 năm 2008, Diễn đàn CDMA được phép phỏng vấn đặc biệt để biết thêm về 3G, các giá trị của nó và vai trò, nội dung và ứng dụng di động của 3G. Hiện nay, chúng tôi cũng đã nhận được những khuyến cáo từ hai nhân vật này về cuộc thi “Mùa Hè Sáng Tạo – Viết Ứng Dụng Di Động”, do Hội Tin Học Việt Nam (VAIP), công ty VietComm tổ chức với sự hỗ trợ của Bộ Thông tin và Truyền thông, S-Fone, Qualcomm và diễn đàn CDMA là website thông tin chính thức.

Trong khi các nhà khai thác CDMA trong nước đang thúc đẩy mở rộng và khai thác của họ,  Bộ Thông tin và Truyền thông đang xúc tiến cấp phép 3G tại Việt Nam, ông có thể chia sẻ với chúng tôi những gì là các giá trị cốt lõi của 3G đối với một nước đang phát triển như Việt Nam?

TS. Chungming An: Tôi tin rằng 3G dứt khoát là bước kế tiếp của truyền thông có hiệu quả trong cộng đồng thế giới. Trong quá khứ, 3G đã cung cấp thoại cơ bản nhưng dường như chưa đủ để cung cấp thêm những tính năng tiên tiến hơn là chỉ có thoại và SMS. Chúng ta có thể thấy rằng với dữ liệu băng rộng di động, 3G có thể cung cấp rất nhiều hơn 2G, nó có thể hỗ trợ nhiều dạng truyền thông di động chất lượng tốt, từ những dịch vụ có giá trị này, các nhà khai thác có thể có doanh thu tăng lên và các cộng đồng có thể làm tăng hiệu quả kinh doanh của họ trong truyền thông dành cho kinh doanh, giáo dục, chăm sóc sức khỏe, an ninh và giải trí v.v... Cỗ xe truyền thông tiên tiến này chắc chắn sẽ giúp Việt Nam tiến lên và “nhảy vọt” từ vị trí đứng sau các nền kinh tế khác lên vị trí ngang hàng, ít nhất là trong công nghiệp truyền thông.

Ông Hoàng Ngọc Diệp: Do các điều kiện tại chỗ của Việt Nam, chúng tôi đã phấn đấu để đưa thoại và dữ liệu băng rộng ra công chúng bằng cách dùng những công nghệ “hữu tuyến” truyền thống. Nó sẽ mất rất nhiều thời gian và chi phí để đưa cáp đến tận mỗi nhà ngay cả những thành phố lớn, không kể tại những tỉnh kém tiên tiến hơn nơi có trên 65% dân số. Hiện nay và trong những năm sắp tới, với công năng 3G, chúng tôi còn có thể cung cấp thoại và dữ liệu băng rộng chất lượng cao. Dữ liệu băng rộng an toàn của 3G sẽ không chỉ cho phép dân chúng truy cập internet cơ bản và dịch vụ email mà còn nhiều dịch vụ chất lượng cao, an toàn cần thiết nữa. Cá nhân tôi thấy rằng lúc này đây là một trong vài giải pháp khả thi và thích hợp nhất dành cho nhu cầu phát triển của ICT Việt Nam. Cho nên, 3G đối các nước đã phát triển là những tính năng có thêm trên 2G hiện có, nhưng đối với các nước đang phát triển, 3G còn đem lại nhiều giá trị hơn chỉ có thể.

Diễn đàn CDMA: Một số nhà chiến lược viễn thông hàng đầu của chúng tôi liên tiếp nói rằng các ứng dụng Di động trong nước là những hạng mục quan trọng nhất cho các nhu cầu của chúng tôi thông qua 3G và hơn nữa, ông nghĩ sao về phát triển này?

TS. Chungming An: Mặc dù công năng thoại của 3G tốt hơn thoại 2G nhiều, rõ ràng là dữ liệu băng rộng di động là sự khác biệt cốt lõi với 2G, và chắc chắn các nội dung ứng dụng chạy trên dữ liệu băng rộng này là yếu tố quan trọng nhất. Cá nhân tôi tin rằng tất cả các ứng dụng thành công đều phải có liên quan đến các hoạt động đời sống hàng ngày của dân chúng: rất bổ ích, rất thực tế và tiện lợi cho sử dụng hàng ngày của dân chúng. Và nếu có một ứng dụng chất lượng hàng đầu nhưng không tiện lợi và không phù hợp với các nhu cầu hàng ngày của tôi, nhu cầu của dân chúng đang sống tại Hoa Kỳ thì khác với dân chúng đang sống tại Việt Nam, dân chúng tại Trung Quốc, Indonesia, v.v... Do đó, Ứng dụng Di động trong nước là cách tiếp cận đúng của Chính phủ Việt Nam và các chuyên gia địa phương.

Hãy tưởng tượng có một xa lộ, và chúng ta phải xây dựng nhiều địa điểm bổ ích và hấp dẫn dọc theo xa lộ, như những nhà nghỉ/khách sạn, công viên giải trí, trường học, văn phòng, bệnh viện, ngân hàng, rạp chiếu bóng, trung tâm mua sắm v.v... Khi chúng ta có tất cả những địa điểm này dọc theo xa lộ, dân chúng sẽ dùng xa lộ này để thăm viếng những nơi họ muốn. Băng rộng di động là xa lộ và các ứng dụng di động là những điểm hấp dẫn dọc theo xa lộ. Cho nên, tôi hoan nghênh cách tiếp cận mà chính phủ Việt Nam và các chuyên gia khuyến khích ứng dụng di động được phát triển trong nước vì đây là cách khả thi nhất để bảo đảm cho 3G được thành công.

Ông có thể cho biết những cảm nghĩ của ông về những giá trị, thực tế hoặc khác nữa của cuộc thi “ Mùa Hè Sáng Tạo giai đoạn 2 – Viết Ứng Dụng Di Động” vừa được mở ra dành cho các ứng dụng di động được phát triển trong nước?

TS. Chungming An: Tôi nghĩ cuộc thi “ Mùa Hè Sáng Tạo – Viết Ứng Dụng Di Động” này là dành cho những người trẻ. Nếu vậy nó rất tốt! vì 3G là môi trường truyền thông sắp tới tốt nhất cho thế hệ trẻ. Các ứng dụng di động mới cần sự sáng tạo vốn là ưu điểm của thế hệ trẻ. Những gì người già chúng ta nghĩ là tốt,  nhưng có thể không thích hợp hoặc không đủ tốt cho thị trường đặc biệt là giới trẻ. Do đó, điều quan trọng là có môi trường thích hợp để cho các thế hệ trẻ tham gia và thúc đẩy các ứng dụng. Thường thường, những người trẻ không có sự tự tin hoặc cơ may để bộc lộ nhu cầu của họ, suy nghĩ và tài năng của họ, hoặc ngay cả họ sẽ than phiền rằng họ không đủ sức để tự phát biểu. Cho nên, tôi nghĩ “Mùa Hè Sáng Tạo” này là cơ hội tốt nhất cho giới trẻ tại Việt Nam tham gia, bộc lộ và giới thiệu tài năng của họ, với một sân chơi chung để trao đổi các ý tưởng và những ứng dụng mới, cộng đồng sẽ rút ra những ứng dụng có giá trị nhất phản ảnh các nhu cầu thiết thực cho xã hội. Tôi thực sự chúc chương trình “Mùa Hè Sáng Tạo” có ý nghĩa này sẽ được thực hiện tại nhiều nước khác.

Ông Hoàng Ngọc Diệp: Đóng góp thêm của tôi cho câu hỏi này là, như TS. An đã nói, những ứng dụng thành công là những ứng dụng đáp ứng được các nhu cầu và hoạt động của thị trường địa phương, do đó các ứng dụng làm tại địa phương là thích hợp nhất với các nhu cầu địa phương. Và để động viên các tiềm năng địa phương đó, chúng tôi phải tạo ra một sân chơi chung mà cả cộng động có thể tham gia, chia sẻ và đóng góp. Vào cuối ngày, chỉ có những ứng dụng “thân thiện với người dùng” và thực sự cần thiết mới thực sự thẳng giải, và được quyết định bởi chính thị trường địa phương. Có những ứng dụng rất tinh vi, rất quan trọng, nhưng dân chúng không thích dùng chúng, các ứng dụng khác có thể dường như rất không quan trọng, rất đơn giản nhưng dân chúng thích dùng chúng. Cách tốt nhất là xây dựng một sân chơi sáng tạo để cho cộng đồng CNTT sáng tạo của chúng ta đóng góp, rồi giúp những ứng dụng này được dễ tiếp cận với người dùng sau cùng theo chọn lựa của họ. Cho nên, “Mùa Hè Sáng Tạo” được thực sự thành lập với triển vọng là một sân chơi chung cho giới trẻ học hỏi, sáng tạo và đóng góp để giúp xây dựng một “công nghiệp” 3G và phục vụ toàn bộ cộng đồng.

Theo kinh nghiệm của ông, những gì chúng tôi nên tập trung vào khi chúng tôi phát triển một ứng dụng di động?

TS. Chungming An: Đây là một lĩnh vực chuyên biệt, tốt nhất để ông Hoàng Ngọc Diệp trả lời trước và tôi sẽ nói thêm

Ông Hoàng Ngọc Diệp: Vâng, tôi xin trả lời trước. Các ứng dụng di động dành cho các thiết bị cầm tay hiện nay phải khắc phục những giới hạn chủ yếu sau đây mà một nhà phát triển ứng dụng trẻ và chưa có kinh nghiệm phải chú ý:

Khi bạn viết một ứng dụng, bạn viết trên máy tính chứ không phải trên thiết bị cầm tay, nhưng thiết bị cầm tay bị hạn chế nhiều so với một máy tính: (a) một màn hình rất nhỏ, không lớn như máy tính, ngay cả với một điện thoại thông minh hoặc một PDA; (b) bộ nhớ hạn chế trong thiết bị cầm tay so với máy tính; (c) nó cần liên tục download và upload; và (d) pin của nó nhỏ khá hạn chế về cung cấp điện. Cho nên, bạn phải biết chắc rằng ứng dụng càng nhỏ càng tốt để được download một phần vào các thiết bị cầm tay; nó cũng được thành lập càng mỏng và càng đơn giản càng tốt để giảm số lượng dữ liệu được truyền tải trực tuyến; Giao diện người dùng đồ họa (GUI) phải sử dụng màn hình nhỏ càng tốt và quan trọng nhất là không tiêu thụ nhiều điện. Ứng dụng tốt thế nào là không quan trọng nhưng nếu nó quá nặng để download, quá mờ khi người ta nhìn vào màn hình, và hết pin trong một thời gian ngắn sử dựng ứng dụng, thì đó là không tốt.

“Thân thiện với người dùng” cũng là điều cốt yếu để ứng dụng thắng giải. Điều quan trọng là ứng dụng phải thật dễ sử dụng, ít trở ngại khi khởi động một ứng dụng, càng dễ nhớ cách sử dụng ứng dụng thì ứng dụng càng có giá trị hơn. Một ứng dụng xuất sắc không chỉ là do nội dung của nó, mà là nó “thân thiện với người dùng” như thế nào, dễ nhớ như thế nào. Đó là phần lớn của sự thành công.

Thật khó để biết ứng dụng nào được hoan nghênh nhất bởi thị trường. Trong một cộng đồng phức tạp và to lớn, mỗi ứng dụng có một nhóm người dùng của chính nó. Chúng ta sẽ phải phát triển một ứng dụng để đáp ứng với nguyện vọng và nhu cầu của chúng ta và để đưa ra thị trường để sử dụng và hoan nghênh.

Cuối cùng nhưng chưa hết, đời sống của một ứng dụng không phải chỉ với phiên bản đầu tiên. Một “quá trình học tập” là một quá trình quan trọng đối với một ứng dụng thành công. Không có ứng dụng “hoàn hảo” ở phiên bản đầu tiên. Cho nên, quan trọng là bạn xây dựng một lộ trình có nhiều giai đoạn hoặc phiên bản của ứng dụng. Bạn bắt đầu với một phiên bản dễ sử dụng, dễ đánh giá, rồi bạn cho thêm vào những tính năng, chức năng dần dần trong các phiên bản kế tiếp.Nó cho phép thị trường quen dùng ứng dụng của bạn và bạn được trưởng thành với những nhu cầu thực sự của thị trường. Là một cộng đồng CNTT trẻ, chúng ta không có kinh nghiệm cần thiết để bắt đầu thành công với những ứng dụng phức tạp, chúng ta nên chia ứng dụng ra thành những phiên bản từ đơn giản đến phức tạp, từ chỉ có vài chức năng cơ bản đến nhiều giải pháp giàu tính năng. Ngoài lý do trên, một quá trình học tập, điều này sẽ cho ứng dụng có một “đời sống” vì không có ứng dụng nào có thể thành công với chỉ có 1 phiên bản.

TS. Chungming An: Nói về cộng đồng CNTT trẻ, tôi thấy rằng những CNTT đã qua đều khác với viễn thông, nhưng nay CNTT và VT đã trở thành rất gần nhau, đặc biệt đối với các ứng dụng di động vốn là một kết hợp của CNTT và VT. Cho nên, tôi mạnh mẽ khuyến cáo cộng đồng CNTT trong nước nên học tập ít nhất là các công nghệ viễn thông cơ bản để hiểu rõ chúng là gì để phát triển những sản phẩm CNTT của họ phù hợp với môi trường kết hợp này.

Từ một góc độ khác, yếu tố con người là rất quan trọng. Chúng ta nên biết rằng trong khi có nhiều ý tưởng hay nhưng có thể không thích hợp tới đời sống thực tiễn. Ví dụ, một màn hình nhỏ và gói pin có giới hạn, tôi không thấy có người nào sẵn sàng để ngồi và xem một bộ phim suốt 2 giờ đồng hồ; có lẽ 2-5 phút là khả thi. Có lẽ tất cả các bạn đều có kinh nghiệm về thiết bị cầm tay dễ sử dụng, thân thiện với người dùng hoặc dễ nhớ, tính năng phải được dân chúng ưa chuộng. Cho nên, chúng ta nên xem xét tất cả yếu tố con người khi phát triển một ứng dụng.

Ông có ý tưởng hoặc khuyến cáo nào nữa không?

TS. Chungming An: Tôi xin thêm một số khuyến cáo cho những nhà tổ chức cuộc thi “Mùa Hè Sáng Tạo” là Hội Tin học Việt Nam, Bộ Thông tin và Truyền thông, Qualcomm và các nhà khai thác trong nước.

-          Về tính liên tục của chương trình xuất sắc này. Năm rồi, các bạn giúp cộng đồng CNTT trong nước tìm ra những ý tưởng hay cho ứng dụng di động, và năm nay các bạn giúp họ thực hiện những ý tưởng này thành những ứng dụng thực sự và đưa chúng đến công chúng qua các mạng di động. Đây là cách tiếp cận hiệu quả nhất đối với bất cứ cộng đồng CNTT nào trên thế giới. Tuy nhiên, tốt hơn nhiều nếu chúng ta duy trì được sự liên tục của chương trình này bằng cách lặp lại quá trình mỗi năm. Đồng thời chúng ta có một cuộc thi về phát triển ứng dụng, chúng ta nên xem xét để cho giới trẻ có cơ may tìm ra những ý tưởng mới, từ đó năm tới các bạn sẽ tổ chức một cuộc thi phát triển ứng dụng khác dựa trên các ý tưởng năm nay, v.v...

-          Lập một môi trường thử nghiệm dành cho các ứng dụng. Sau khi đánh giá các ứng dụng, một số chúng có thể thích hợp với thị trường Việt Nam. Các bạn có thể hợp tác với một nhà khai thác di động như S-Fone để cung cấp các ứng dụng chọn lọc cho thị trường. Kiểu hợp tác này sẽ làm cho cuộc thi “Mùa Hè Sáng Tạo” có ý nghĩa hơn vì giới trẻ có thể thấy được các ý tưởng của họ được thực hiện và sử dụng như thế nào trong thị trường thực tế.

-          Chính phủ cũng nên chuẩn bị để giúp các nhà phát triển trong nước để tạo những bằng sáng chế thích hợp cho các ứng dụng này, ở trong cũng như ngoài nước. những bằng sáng chế này sẽ tốn một ít tiền nhưng chính phủ có thể thu hồi lại bằng nhiều cách. Tuy nhiên, nếu và khi một ứng dụng rất tốt và có thể sử dụng ở các nước khác, bằng sáng chế có thể bảo vệ quyền lợi của những nhà phát triển ứng dụng địa phương và Việt Nam

-          Một lần nữa, các ứng dụng di động là quan trọng đối với 3G và kế tiếp. Cuộc thi “Mùa Hè Sáng Tạo” là một trong những sân chơi có giá trị nhất cho cộng đồng CNTT trong nước để tham gia học tập, sáng tạo và đóng góp vào tăng trường của một công nghiệp mới và công nghệ này sẽ thực sự giúp nhiều công nghiệp khác tăng trưởng thông qua dữ liệu băng rộng di động/vô tuyến, nhiều ứng dụng để sử dụng hàng ngày cho mỗi cá nhân và tổ chức. Tôi rất hoan nghênh các nỗ lực tuyệt vời của chính phủ, Bộ Thông tin và Truyền thông và Diễn đàn di động CDMA. Tôi chúc mừng cho chương trình cuộc thi “Mùa Hè Sáng Tạo”, và phát triển 3G tại Việt Nam được thành công.

Thi Vân