Những chiếc ô tô giả ở Trung Quốc

Sự tâng bốc chân thật nhất

THƯỢNG HẢI

Các nhà sản xuất ô tô nước ngoài dường như không thể ngăn chặn được các vụ làm nhái những chiếc ô tô mà họ đang sản xuất.

Ngành công nghiệp sao chép của Trung Quốc giờ đã vượt xa những chiếc đĩa DVD, đồng hồ đeo tay và những chiếc túi xách giả. Có một câu tục ngữ mà người ta thường nói ở Thượng Hải, đó là: “Chúng tôi có thể sao chép mọi thứ trừ mẹ của bạn”. Từ loại nước tương có ga mang nhãn hiệu Pepsi được bán trót lọt, đến những chiếc cầu dẫn Cisco giả (mang nhãn hiệu “Chisco’s”) và cả những chiếc điện thoại di động trông giống y hệt với những mẫu mã điện thoại mới nhất của hãng Nokia, tất cả đều có thể dễ dàng tìm thấy tại đây. Vì vậy, người ta chắc cũng có thể làm nhái cả huyết thanh.

Tuy nhiên, trong tất cả những sản phẩm được làm nhái thì ô tô chắc chắn là một sản phẩm phức tạp nhất. Một chiếc ô tô bao gồm khoảng 6.000 chi tiết được sản xuất một cách chính xác từ rất nhiều những nguyên, vật liệu khác nhau. Để có một chiếc ô tô giá rẻ, đáng tin cậy và lâu bền, thì theo quan điểm kinh tế học ngành công nghiệp thường, những chi tiết này phải được lắp ráp lại với nhau trong những nhà máy có số lượng không lồ những máy móc đắt tiền cùng với nhiều kĩ sư rất lành nghề.

Chính vì vậy, người ta đã rất ngạc nhiên khi tám năm về trước những chiếc ô tô giả bắt đầu xuất hiện ở Trung Quốc. Chiếc xe kiểu VW thời kỳ đầu đã nhanh chóng bị làm nhái bởi chiếc Chery QQ tồi tệ. Chiếc xe nhái này đã xuất hiện sáu tháng trước khi chiếc xe chính hiệu mang nhãn Chevy Spark mà nó sao chép có mặt trên thị trường, nguyên nhân là do một công ty của Trung Quốc bằng cách nào đó đã có được những bản vẽ thiết kế của chiếc xe này.

Kể từ đó, “dòng chảy nhỏ giọt trước đó đã trở thành một dòng suối”. Từ biểu tượng của Hãng Toyota, nhãn hiệu của Hãng Honda (đã được sao chép thành nhãn hiệu “Hongda” cho xe máy) đến những bộ cản trên ô tô của hãng Nissan - tất cả đều trở thành chủ đề của những cuộc tranh cãi về pháp lý. Vài năm trước, Công ty Ô tô Shuanghuan đã gặp rắc rối do sao chép logo bốn vòng tròn nổi tiếng của Hãng Audi. Sau đó, nó lại sao chép mẫu thiết kế của chiếc CR-V của Honda, tạo ra những chiếc xe mang nhãn hiệu SR-V và hình như nó đã thắng được vụ tranh cãi về mặt pháp lý xảy ra sau đó. Tháng trước hãng này đã giành được một giấy phép xuất khẩu, và nó dự định sẽ bắt đầu vận chuyển bằng đường biển một mẫu xe khác - chiếc CEO (ảnh) - một loại xe thể thao rất giống với chiếc BMW X5 - sang Romani và Ý.

Việc làm nhái chiếc xe hơi nhỏ Smart hai chỗ ngồi của Hãng DaimlerChrysler thì dường như đã trở nên quá phổ biến. Tháng một vừa qua, Shuanghuan đã tung ra kiểu chạy bằng điện của loại xe này với tên gọi là Dushi Mini. Việc làm này là theo bước chân của Shandong Huoyun Electromobile - một công ty chuyên sản xuất xe chơi gôn - công ty này năm ngoái đã tung ra kiểu xe Smart nhái của mình và đã thông báo kế hoạch bán loại xe này ở Châu Âu với mức giá chỉ bằng một nửa giá chiếc xe Smart chính hiệu. Tuy nhiên sau khi Hãng Daimler đe doạ sẽ kiện thì nó đã tạm thời ngừng đưa loại xe này ra tiêu thụ. Một người phát ngôn của công ty Trung Quốc này cho biết ông ta đã rất ngạc nhiên về sự giống nhau đến vậy giữa chiếc xe của công ty ông với chiếc xe nguyên bản, ông giảng giải rằng công ty của ông chỉ đơn giản là nhái một chiếc xe đồ chơi. Hiện nay Shandong Huoyun đang thiết kế lại chiếc xe của mình để chuẩn bị tung ra lần nữa vào cuối năm nay. Bản nhái thứ ba của chiếc Smart đã được đưa ra gần đây bởi CMEC Suzhou - một công ty chuyên sản xuất các loại xe chạy bằng điện.

Và còn rất nhiều ví dụ khác nữa. Một bản sao của chiếc Frontera của Opel là chiếc Landwind của Hãng Jiangling Motor, chiếc xe này năm ngoái đã vượt qua một cách ngoạn mục các cuộc kiểm tra theo tiêu chuẩn của Châu Âu về mức độ vỡ nát khi va chạm. BYD - một công ty sản xuất pin - có một chiếc xe được thiết kế từ sự kết hợp giữa phía sau của chiếc Renault Laguna, phía trước của chiếc Mercedes CLK và lấy biểu tượng của BMW. Nhà sản xuất ô tô Great Wall với những cái tên đậm chất Monty Pythonesque như Sing, Wingle và Sailor, đã chế tạo một bản sao của chiếc Hilux của Toyota mang nhãn hiệu Deer. Hiện công ty này đang có sự tranh cãi với Toyota liên quan đến việc nó đã sao chép các kiểu xe Scion của hãng này và với Fiat liên quan đến việc nó sao chép một số chi tiết của chiếc Panda mới của Fiat.

Cho đến nay thì những động thái về mặt pháp lý do các công ty nước ngoài thực hiện để ngăn chặn hoạt động này đã tỏ ra gần như vô ích. Rất nhiều những trát đòi của toà án, những lời đe doạ, những lệnh cấm và cả những vụ kiện, tất cả đều dần dần bị lôi kéo vào những mưu đồ lợi dụng luật pháp hèn hạ, bị bác bỏ với những lý do kĩ thuật hoặc bị thất bại do các công ty này đã không đăng ký bản quyền những mẫu thiết kế của họ một cách đúng đắn. Các công ty sản xuất ô tô nước ngoài bất đắc dĩ phải chú ý quá mức đến các hoạt động sao chép này vì sợ rằng mình sẽ bị loại khỏi thị trường ô tô đang tăng trưởng nhanh này hoặc sẽ tạo ra một sự quảng bá tiêu cực không hay cho hình ảnh của họ hoặc các sản phẩm của họ đối với công chúng.

Tuy nhiên, điều rất khó hiểu ở đây về những chiếc xe được làm nhái một cách mù quáng này lại là giá của chúng. Các công ty làm nhái của Trung Quốc hiển nhiên là đã tiết kiệm được chi phí nghiên cứu và phát triển, song họ vẫn phải mua thép và các nguyên vật liệu khác theo mức giá thị trường để sản xuất ra những chiếc ô tô. Bên cạnh đó, hầu hết các công ty này đều sản xuất những chiếc ô tô sao chép này với số lượng rất nhỏ, vì vậy chắc chắn là sẽ không có tính kinh tế về quy mô. Như thế thì việc các công ty này bán những chiếc ô tô nhái của họ với mức giá chỉ bằng một nửa so với những chiếc xe chính hiệu hình như có điều gì đó không bình thường. Hoặc là họ không biết được chính xác những chi phí mà họ phải bỏ ra (một khả năng dễ thấy), và họ đã cách mạng hoá ngành công nghiệp sản xuất ô tô (điều này gần như là không thể), hoặc là họ đang được trợ cấp theo một cách nào đó. Song, trong thời điểm hiện nay thì không ai biết được chắc chắn về điều đó.