|
Chỉ cần một lần thương lượng, một ngân hàng quốc tế đã có thể hoàn tất một cuộc mua bán một cách khôn ngoan.
Bị cám dỗ bởi một thị trường rộng lớn đầy tiềm năng nhưng lại bị các nhà làm luật của địa phương làm cho phát điên lên, nhiều ngân hàng tốt nhất của thế giới đã để mất lý do họ có mặt ở Trung Quốc. Họ đã quên mất sự tự chủ đã từng giúp họ thành công trong quá khứ để đi đến quyết định mua những quyền lợi tối thiếu ở các tổ chức Trung Quốc có hệ thống sổ sách hoạt động thảm hại. Thậm chí sự điên rồ này còn là kết quả của cả một quá trình nghiên cứu, thảo luận. Citigroup đã trải qua hơn một năm thương thuyết vất vả để giành được một phần năm cổ phần của Ngân hàng phát triển Quảng Đông với ít hơn tổng quyền kiểm soát. Citigroup đã có được nhiều như vậy chỉ bởi vì Ngân hàng phát triển Quảng Đông đang ở trong tình thế tiến thoái lưỡng nan.
Do đó, Ngân hàng Thương mại Hợp nhất đã ra đời. Đến ngày 27/03 vừa qua, doanh nghiệp San Francisco nhỏ bé này cho biết nó đã hoàn tất các cuộc đàm phán để có thể trở thành người sở hữu duy nhất Ngân hàng Phát triển Doanh nghiệp của Thượng Hải. Mức giá 205 triệu USD mà nó phải trả là một mức giá cao - gấp 2,7 lần so với giá trị trên sổ sách - song phù hợp với thực tế các khoản đầu tư vào ngành ngân hàng ở Trung Quốc. Tuy nhiên, điều đáng chú ý ở đây là quyền kiểm soát trọn vẹn mà Ngân hàng Thương mại Hợp nhất đã có được, đặc biệt là ngân hàng bị mua này lại đang có một hiện trạng kinh doanh tốt: chỉ có hai khoản vay không được thực hiện. Hai tuần trước đó, chỉ có rất ít người ở ngoài Thượng Hải biết về sự tồn tại của Ngân hàng Phát triển Doanh nghiệp. Tuy nhiên giờ đây thì lại không có nhiều người lắm thắc mắc là làm thế nào mà một ngân hàng nước ngoài lại có thể thực hiện một sự thoả thuận mua bán như thế.
Ngân hàng Phát triển Doanh nghiệp tồn tại được là nhờ lợi dụng một sự bất cập trong luật pháp của Trung Quốc. Ngân hàng này được thành lập vào năm 1992 theo một điều khoản đặc biệt, với tư cách là ngân hàng sở hữu nước ngoài đầu tiên của Trung Quốc có mục đích hỗ trợ hoạt động nhập khẩu thực phẩm, chủ yếu là gà và tôm từ Thái Lan. Sau đó nó phát triển thành một ngân hàng thương mại chuyên phục vụ các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu có quy mô nhỏ và vừa.
Và rồi những nhà làm luật ở Trung Quốc cũng có cách để xoá bỏ những bất cập trong hệ thống luật pháp của mình. Cuối năm ngoái, như một phần trong những điều khoản thoả thuận để được gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới, Trung Quốc đã đồng ý để cho các ngân hàng nước ngoài vào trong nước, tất nhiên là đi kèm với một loạt các điều kiện. Một trong số những điều kiện rõ ràng hơn cả đó là bên sở hữu nước ngoài phải có tài sản trị giá ít nhất là 10 tỉ USD. Ba trong số những bên sở hữu của Ngân hàng Phát triển Doanh nghiệp là các tập đoàn của Thái Lan không có tài sản ngân hàng nào khác; bên sở hữu thứ tư là một ngân hàng phát triển của Đức chỉ đầu tư vốn mà không quan tâm đến quyền kiểm soát đầy đủ. Chỉ bằng một nét bút, một điều luật cho phép quyền sở hữu của các bên nước ngoài đối với các ngân hàng Trung Quốc đã làm cho những người chủ sở hữu ngoại quốc của ngân hàng nước ngoài lâu năm nhất ở Trung Quốc này không thể nắm giữ được nó nữa.
Theo cách riêng của mình, Ngân hàng Thương mại Hợp nhất là một ví dụ về những bất cập trong hệ thống ngân hàng của Mỹ, một hệ thống ngân hàng chỉ có một vài ngân hàng cỡ bự cùng với hàng nghìn ngân hàng nhỏ. Trong số những ngân hàng nước ngoài đang dòm ngó thị trường Trung Quốc, Ngân hàng Thương Mại Hợp nhất chắc chắn là một trong những ngân hàng nhỏ nhất, với tổng giá trị tài sản chỉ có 10,4 tỉ USD. Song đôi khi đó lại có thể là bé hạt tiêu.
Điểm khởi đầu của Ngân hàng Thương mại Hợp nhất khá khiêm tốn, nó chỉ là một quỹ tiết kiệm và cho vay thế chấp đối với những người Trung Quốc ở San Francisco. Năm 1998, dưới sự điều hành của Chủ tịch Hội đồng quản trị mới, ông Tommy Wu, nó tái tập trung vào đối tượng khách hàng là những doanh nghiệp Trung Quốc trong khu vực. Có nhiều ngân hàng sẵn sàng cung cấp cho các công ty lớn các dịch vụ thư tín dụng hoặc cung cấp tài chính cho các tài khoản được nhận. Thế nhưng lại có rất ít ngân hàng cung cấp các dịch vụ như thế cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Điểm mở rộng đầu tiên của ngân hàng là đến Nam California, sau đó đến New York, Atlanta, Boston, Houston và Seattle. Lợi nhuận trong năm năm qua đã tăng bình quân 27% mỗi năm. Một chi nhánh của ngân hàng này ở Hồng Kông, được mở ra chỉ ba năm trước đây, song đến nay đã có 1 tỉ USD tiền gửi. Văn phòng đại diện của nó ở Đài Loan cũng chuẩn bị được nâng cấp và một văn phòng đại diện mới cũng đã được thành lập ở Việt Nam. Do đó, cấu trúc của ngân hàng này đang dần hoàn chỉnh. Giá cổ phiếu của nó đã tăng hơn 10 lần kể từ khi có sự thay đổi chiến lược.
Trong hai năm qua, nhằm tạo dựng nền móng cho việc mở thêm một chi nhánh mới tại Trung Quốc, hàng tháng Ông Wu đều đến đây để thực hiện những buổi thuyết trình với các nhà chức trách địa phương và củng cố mạng lưới khách hàng hiện tại của các văn phòng đại diện của ông ở nước ngoài. Ở Trung Quốc, những ngân hàng quốc tế lớn tập trung vào đối tượng khách hàng là các công ty lớn nhất thế giới; các ngân hàng lớn của Trung Quốc thì tập trung vào các công ty lớn do Nhà nước kiểm soát. Và kết quả là bỏ lại một bộ phận khách hàng là các công ty nhỏ hơn không được phục vụ các dịch vụ ngân hàng. Chính vì thế nên ngay sau khi Luật ngân hàng mới có hiệu lực, ông Wu đã nhận được một cuộc điện thoại từ một nhà ngân hàng thông thạo tin tức làm việc ở Ngân hàng Macquarie của Australia hỏi rằng liệu ông có quan tâm đến Ngân hàng Phát triển Doanh nghiệp hay không. Ngay sau cuộc điện thoại, Ông Wu đã nhanh chóng lên một chuyến bay sang Trung Quốc. Ông Wu cho biết, chỉ riêng việc hoàn tất các thủ tục phức tạp để xin phép được mở một ngân hàng tại đây đã có thể mất đến 5 năm. Vì vậy, “cuộc mua bán” này chắc sẽ kết thúc vào cuối năm 2007.
|
